Jaws (1975)

De horror zit in je hoofd

Het is zomer. De zon staat hoog aan de hemel. Veel families zoeken verkoeling aan zee. Het is en blijft een meesterzet van Steven Spielberg, destijds een beginnende filmmaker van 29, om in die vakantie-idylle een grote witte haai los te laten en een burgemeester op te voeren die koste wat kost het strand open wil houden. De dollars van de toeristenindustrie zijn hem dierbaarder dan de veiligheid van mensen. Als tiener zag ik de haai voor het eerst toehappen, en de schrik zat er flink in. Zwemmen in zee was na het zien van 'Jaws' niet meer hetzelfde.

Bij het herzien van de klassieke monsterfilm valt me op hoe goed Spielberg bij Hitchcock spiekte. De spanning zit 'm niet in wat je ziet, maar in wat je niet ziet. De haai veroorzaakt gruwel op de gezichten van omstanders. Waar hij heeft toegeslagen kleurt de zee rood.

Maar zien doe je het monster in eerste instantie niet, of nauwelijks. De horror zit in je hoofd, en in de muziek van John Williams die een enorme spanning oproept. Die subtiele spanningsopbouw doet 'Jaws' inmiddels boven de trend van de zomerblockbuster uitstijgen. De hollywoodspektakels die nu met bommen en granaten het publiek in het zonnigste seizoen naar de bioscoop moeten lokken, zijn ver afgedreven van het simpele, uitstekend uitgewerkte idee van mens versus monster dat aan 'Jaws' ten grondslag ligt. Wat wél is gebleven: de cowboy die met zijn geweer alles oplost.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden