Jarige Goebaidoelina uitbundig gefêteerd in Amsterdam

Klassiek
Asko-Schönberg, Nederlands Kamerkoor (op 23/10) en diverse solisten olv Reinbert de Leeuw op 23/10 in het Muziekgebouw aan 't IJ en 24/10 in het Concertgebouw, Amsterdam. Informatie over de AAA-serie: www.aaaserie.nl

Als Sofia Goebaidoelina wat te vieren heeft, zo lijkt het wel, komt ze naar Nederland - tijdens haar vijfenzeventigste verjaardag hief ze hier ook al het glas. Maandag werd de Tataars-Russische componiste tachtig en woonde ze een concert van het Asko-Schönberg bij, dat het hele programma aan haar wijdde.

Goebaidoelina bivakkeerde al een weekje in ons land. In het hoofdstedelijke Concertgebouw en het Muziekgebouw aan 't IJ klonk volop werk van de jarige in het kader van de AAA-serie, een initiatief van het Koninklijk Concertgebouworkest, waarbij de componiste steevast naar het podium werd geklapt.

De afkorting AAA - Actueel, Avontuurlijk, Aangrijpend - werd maandag alle eer aangedaan. Neem 'Perception' (1986) op tekst van Francisco Tanzer voor sopraan, bariton, zeven strijkers en tape. Marijje van Stralen, Karel Ludvik en het Asko-Schönberg zogen alle aandacht naar zich toe: tastende flageoletten, heftige pizzicato's en expressief stemgeluid - nu eens opgejaagd, dan weer vertwijfeld.

In 'Silenzio' (1991) combineert de bajan - een soort accordeon en één van Goebaidoelina's lievelingsinstrumenten - heldere hoogten met diepere regionen. Samen met de viool en de cello verkent het instrument een schat aan timbres: de spelers van dienst lieten hun samenspel ademen en voegden daarmee een extra dimensie toe aan hun klankkwaliteit.

Een dag eerder, aan 't IJ, zetten het Asko-Schönberg en het Nederlands Kamerkoor zich aan 'Nu eeuwig sneeuw' uit 1993. Na het succes dat Goebaidoelina's muziek had beleefd tijdens het Holland Festival eind jaren tachtig, componeerde ze dit werk voor het toenmalige Schönberg Ensemble en het Nederlands Kamerkoor.

Schrijver en componist Elmer Schönberger noemt 'Nu eeuwig sneeuw' het toppunt van Goebaidoelinaans illusionisme. Daar is geen woord van gelogen. Stemmen van links, rechts, achter en voor en ijle koorklanken, met aan de basis poëzie van Gennadi Aigi, daagden de oren uit. Een woeste slagwerkinterventie en de scherpte van koper zorgden voor het aardse effect. Petje af voor het Asko-Schönberg en de koorleden onder leiding van Reinbert de Leeuw, die het materiaal met bezieling hanteerden.

Even betoverend klonk 'Descensio' (1981) van Goebaidoelina, voorzien van feeërieke twinkelingen en milde tromboneklanken. Mooi om daar 'Odyssey' (1990) van Elena Firsova naast te plaatsen: minder onontkoombaar, zeker zo eigenzinnig. Net als 'Outsider' (2002) van Faradzj Karajev, dat eindigde met de tenor, clownsneus op, gevolgd door de accordeon.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden