Jarig Minerva als broedplaats van de elite

Ter ere van het tweehonderdjarig bestaan van sociëiteit Minerva maakte kunstfotograaf Jeronimus van Pelt de fotoreeks 'Minerva voor het leven'. Uit die reeks hierboven 'Het verhaal van de haard'. In de deuropening staat Minerva-reünist/alumnus en Europarlementariër Hans van Baalen. Op de voorgrond, de vierde van links, student en jong Minerva-lid Adriaan van Maurik. Beeld Jeronimus van Pelt

De oudste studentensociëteit van Nederland, het Leidse Minerva, bestaat tweehonderd jaar. Het corps is broedplaats van de elite. Op de alumnilijst staan schrijvers, politici, topmensen uit het bedrijfsleven, én prinses Beatrix en koning Willem-Alexander.

De Buitenstaander
Kunstfotograaf Jeronimus van Pelt (44) maakte een fotoreeks ter ere van het jubileum van Minerva.

De geënsceneerde foto's zijn zíjn verbeelding van Minerva, benadrukt Van Pelt. "Deze foto gaat over het vergaren van kennis en het oefenen voor later. Want dat is wat je bij zo'n vereniging doet. Op de voorgrond zie je vijf eerstejaarsstudenten, 'sjaarzen' worden die genoemd. In het eerste jaar ben je nog dom, vandaar de ezelsoren."

Op de achtergrond staat het beeld van Minerva die de domheid - een ezel - wegduwt; een geschenk van oud-Minervaan koningin Juliana.

"De gedachte is dat een corpslid op de sociëteit zijn vorm vindt. De sjaarzen worden wegwijs gemaakt door de 'commissie van de bijstand', de drie heren in de stoelen. Nog zo'n regeltje: zij moeten verplicht hun baard laten staan."

"In de deuropening staat Europarlementariër en Minerva-reünist Hans van Baalen. Hij overziet het tafereel als oud-lid, die zijn sporen al heeft verdiend."

Op de sociëteit voelde hij zich een etnoloog, zegt Van Pelt. Vóór deze opdracht was hij nog nooit achter de gesloten deuren van Minerva geweest. Zoals velen associeerde hij de vereniging met corpsballen. "Die heb ik ook wel gezien hoor", lacht hij. Sommige vooroordelen werden bevestigd. Maar andere niet: Van Pelt verbaasde zich over de grote aandacht op de vereniging voor kunst en cultuur.

De fotograaf las almanakken, sprak oud-leden, liep op de sociëteit rond. "Ik zag dat de heren zich als mannetjesdieren gedragen. Ze maken veel lawaai, in hun eentje. De vrouwen bewegen zich juist in groepjes. Die lijken ook op elkaar, zijn conformistischer. Maar misschien hebben ze als groep wel meer macht."

Wat zo'n corps het meest karakteriseert? Al die regeltjes, de mores, zegt Van Pelt. "Het leven in de sociëteit is doorspekt met regeltjes, die ze heel serieus nemen. Eerstejaars mogen bijvoorbeeld op bepaalde stoelen niet zitten."

Een sociëteit is 'één groot spiegelpaleis', zegt Van Pelt: corpsleden etaleren zichzelf voortdurend en spiegelen zich aan elkaar.

Het Oud-lid
VVD-Europarlementariër Hans van Baalen (54), die in Leiden rechten studeerde, was van 1979 tot 1986 lid van Minerva.

Minervanen laten zich geen loer draaien, zegt Hans van Baalen. Ze staan sterk in hun schoenen. "Dat leer je wel tijdens de kennismaking, waarin je flink wordt afgezeken." Van zo'n ervaring leer je terugpraten, zegt hij. "Bescheidenheid is niet onze beste eigenschap."

Alles in zijn studententijd ademde Minerva, zegt de Europarlementariër. Hij zat in de redactie van het verenigingsblad, was praeses van koninklijke ondervereniging Pro Patria en woonde in een Minervahuis aan de Pieterskerkchoorsteeg. Studeren was als een Indian summer: loom, mooi, warm.

Tijd verdoen, daarvan genoot Van Baalen het meest. "Ongepland gebeurden de leukste dingen. Zei iemand: laten we morgen naar Parijs gaan. In zo'n sfeer sluit je de beste vriendschappen. Die koester je je hele leven." Dat kon toen nog, verzucht de VVD'er. Wat dat betreft is het jammer dat de studiedruk is toegenomen.

De studentencorpora - Nederland telt er zeven - worden gezien als kraamkamer voor topfunctionarissen. Niet onterecht, bleek enkele jaren geleden uit onderzoek van TNS NIPO in opdracht van de Volkskrant. Twee van de drie invloedrijke Nederlanders was lid geweest van een studentenvereniging. En liefst 10 procent van Minerva.

Dat netwerk is zeker belangrijk, zegt Van Baalen. Je kunt elkaar altijd bellen: hoe werkt het in een bedrijf, hoe lopen de hazen, zijn er vacatures? "Dat heb ik zelf gedaan toen ik ging solliciteren bij Shell. Ik had een paar kennissen daar - ouderejaars. Niet omdat ze een baan voor me hadden, maar omdat ze me wegwijs konden maken."

Zelf zal hij zo'n verzoek ook niet snel weigeren. Maar het belangrijkste is wat je tijdens je studententijd leert, benadrukt hij: "Verantwoordelijkheden nemen. Zaken samen regelen."

Het karakter van Minerva is nog hetzelfde, al ziet Van Baalen dat de vereniging in de loop der jaren veranderd is. Destijds waren er bedienden en koks. Daar is nu geen geld meer voor. "Toen ik erbij kwam was het nog een exclusief gezelschap met veel tradities. Die mores zijn nog steeds belangrijk, maar er wordt wat losser mee omgesprongen. De jongens van nu hebben lang haar, bijvoorbeeld. Zo'n matje in de nek, was bij ons not done."

Het Jonge Lid
Adriaan van Maurik (20) studeert bestuurs- en organisatiewetenschappen aan de Universiteit Leiden en is sinds twee jaar lid van Minerva.

Hij rolde het corps haast per ongeluk in. Na zijn eindexamen wilde Adriaan van Maurik naar de toneelschool, maar in de laatste ronde viel hij af. Het werd een studie in Leiden. Een kennis bood hem een logeerplek aan tijdens de introductieweek, in een studenthuis van Minerva. Sindsdien woont hij er, met 34 jongens. "Dat zijn vrienden voor het leven. Ik weet het zeker. Als ze later gaan trouwen of kinderen krijgen: ik ben erbij."

Waarin de vereniging zich onderscheidt van andere, dat vindt hij een lastige vraag. Na een korte aarzeling: "We zijn best wel klassiek, we hebben veel tradities. Vorige week was er bijvoorbeeld een maskerade ter ere van het lustrum. Een optocht door de stad met kostuums, paarden en koetsen. Die details geven wel een gaaf tintje."

"Minerva is een broedvijver van ambitieuze mensen die lol willen maken. Maar met een serieuze ondertoon. Ze willen zich ontplooien. Als er tentamens zijn, is iedereen aan het werk. Daarna viert iedereen feest. We zijn heel erg betrokken bij elkaar."

De verhalen over het old boys network dat bij Minerva wordt gevormd, zijn die waar? "Tja, je leert gewoon ontzettend veel mensen kennen. Wij hebben een groot bestand van oud-huisgenoten en dat zijn inderdaad vaak mensen met goede banen. Zij komen op ledenvergaderingen en borrels." Dat kan een positief effect hebben op je tijd na Minerva, denkt Van Maurik: "Grote bedrijven kijken natuurlijk naar je cv en je cijferlijst, maar lidmaatschap van Minerva helpt wel."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden