Jarenlang succes dankzij kneuterigheid

De eerste uitzending was op 16 oktober 1970, maar de NCRV krijgt er geen genoeg van: wie is de zoon of dochter van deze bekende Nederlander? De nieuwe presentator van 'Zo vader zo zoon' is Paul de Leeuw. Wordt dat nog wat?

Paul de Leeuw, de nieuwe presentator van het populaire tv-spelletje.

Gerard van der Berg (70), presentator van het eerste uur, en 'Zo vader zo zoon' in hoogst eigen persoon: ,, Die keuze voor Paul de Leeuw heeft mij zeer verbaasd. Ik kan me daar niets bij voorstellen. Of ik bang ben dat hij het belachelijk maakt? Nou nee. 'Zo vader zo zoon' is toch bedoeld als programmaatje in de vooravond, een eenvoudige appetizer. En Paul hoort toch tot de categorie 'grote mensen in het vak'. Hij is een cabaretier, een entertainer. Veelzijdig. Als hij in mijn stal zou hebben gezeten, had ik iets heel anders met hem gedaan. Hij kan bijvoorbeeld fantastisch zingen.''

,,De formule van het programma komt uit Duitsland, van de Saarlündische Rundfunk. Het heette daar 'Der Apfel füllt nicht weit vom Stamm'. In Duitsland is het nooit een groot succes geweest, hier wel. Mensen keken massaal, vooral toen we nog maar twee netten hadden. Dat succes komt waarschijnlijk door de kneuterigheid: het gezin heeft hier altijd een warm plekje gehad. En dit programma, waarbij een panel moet raden welke vader of moeder bij de kandidaat hoort, past daarbij.''

,,Mooie panels hadden we altijd, met grote namen. Caroline van Hemert, Gerrit den Braber, Rien Poortvliet. In het begin heeft ook Aart Staartjes nog meegedaan, dat zijn veel mensen vergeten, maar Aart zat er wel bij. Dick Passchier heeft het vaakst meegedaan als panellid; ik denk ongeveer 125 maal. Op de voet gevolgd door Barend Barendse en Rien Poortvliet. Dick had ook altijd een enorm goede score.''

,,Aanvankelijk speelden de panelleden om een prijs. Ze kregen natuurlijk een honorarium, maar daarnaast spaarden ze iedere uitzending voor het goede doel. Bijvoorbeeld voor een kleurentelevisie in een bejaardenhuis of verzorgingshuis. Die mensen waren daar blij mee, want zo'n televisie kostte destijds duizenden guldens en daarin voorzag de begroting van het bejaardenhuis niet. Het panellid ging de prijs ook vaak hoogstpersoonlijk afleveren, in Sint Oedenrode of Heerenveen. Dat was natuurlijk een geweldige happening.''

,,We hebben aanvankelijk vooral gespeeld met gewone Nederlanders. Dames uit Sneek, heren uit Bolsward. Eén keer hebben we daartoe een oproep op de buis gedaan, daarmee hebben we toen de hele afdeling 'gevarieerde programma's' dagenlang stilgelegd. Want al die mensen moesten een briefje krijgen, waarin we hen vriendelijk bedankten voor hun interesse.''

,,Later plaatsten we vooral advertenties in de NCRV-gids. Dat leidde er wel toe dat we onder de kandidaten een oververtegenwoordiging kregen van mensen die 'iets met de NCRV hadden'. Maar tot beperkingen voor het spel leidde dat nimmer. Natuurlijk, echtscheiding was in die begintijd nog een taboe. Maar mensen die dat meemaakten, meldden zich gewoon niet aan. Het was toch vooral zo van: 'Kijk mij eens zitten met mijn aardige zoon'. Mensen gaan niet met hun ongeluk te koop lopen.''

,,Later zijn wij overgestapt op de Bekende Nederlander, zoals al die andere spelletjes. Inderdaad, vooral met het oog op de kijkcijfers. Want zo'n programma is eigenlijk een groot spelletje pingpong. Wie erin zit moet goed op situaties en opmerkingen kunnen inspelen. En BN'ers kunnen dat, bijvoorbeeld door hun camera-ervaring, beter.''

,,Voor mij persoonlijk heeft het programma veel betekend. Het leverde me grote naamsbekendheid op. En het leidde ertoe dat ik nooit meer echt in de journalistiek kon terugkeren. Ik was ooit begonnen bij Trouw, later kwam ik bij de NCRV-actualiteiten. Maar als je eenmaal een spelletje doet is het alsof je de kerk verlaat. En na bijna twintig jaar 'Zo vader zo zoon' dreigt natuurlijk het Swiebertje-effect. Toch deed ik ook veel radio en maakte ik ook andere tv-programma's. 'Muziek in uw straatje' bijvoorbeeld was ook heel populair.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden