'Jarenlang goud geld verdiend'

Verzekeraars letten scherper op de kosten dan de berichten over zorgfraude suggereren. Dat zegt zorgverzekeraar CZ, die nu de markt voor medische hulpmiddelen aanpakt.

INTERVIEW | JEROEN DEN BLIJKER

Na de geneesmiddelen komt nu bij zorgverzekeraar CZ de tussenhandel in medische hulpmiddelen aan bod. "Iedereen gunnen we een goede boterham, maar maak het niet te gek met dat premiegeld", zegt Wim van der Meeren, bestuursvoorzitter van de zorgverzekeraar met 3,4 miljoen verzekerden.

De verzekeraar let op de kosten, is zijn boodschap. Hij heeft zich verwonderd over het debat van de laatste weken over zorgfraude. Daarin suggereerde onder anderen minister Schippers (volksgezondheid) dat de verzekeraars achterover leunen. "Bij ons komt jaarlijks tussen de 1 à 2 miljoen euro aan fraude naar boven, op een omzet van 7,5 miljard euro. Ik heb de minister gezegd dat wij echt geen extra prikkel nodig hebben. We hebben altijd al achter onjuist gebruik aan gezeten. Scherp op het premiegeld van onze verzekerden letten, hoort bij ons werk. CZ is, net als de meeste zorgverzekeraars, een onderlinge maatschappij. Daarbij gaat het niet om aandeelhouderswaarde. De essentie van ons voortbestaan is de solidariteit tussen verzekerden. En dat we vooral goede dingen doen met hun geld."

Bovendien, vervolgt de CZ-topman, wordt veel te gemakkelijk het woord fraude gebezigd. "Wel sturen wij jaarlijks voor zo'n 500 miljoen euro aan foute declaraties terug. Maar dat is geen fraude. Dan gaat het vaak om fouten in declaraties, verkeerde data bijvoorbeeld, en dan betalen we naderhand vaak alsnog. Of het betreft ingediende rekeningen die helemaal niet onder de verzekerde zorg vallen."

Natuurlijk, het komt ook voor dat artsen de gunstigste codes invullen op declaraties. "Maar de meeste dokters deugen. Het nieuwe declaratiesysteem maakt dit bovendien moeilijker." Daarnaast zijn er duidelijk praktijkverschillen: in het ene ziekenhuis word je bijvoorbeeld te snel of minder succesvol geopereerd. "Dat kan natuurlijk. Maar zo'n ziekenhuis moet dat wel uitleggen. Gebeurt dat niet, dan kopen we daar geen zorg meer in", zegt de CZ-baas.

Met data-analyse zijn dit soort patronen gemakkelijk uit de 3,5 miljoen declaraties te halen die zijn bedrijf jaarlijks verwerkt. En komen ook andere kwestieuze zaken aan het licht. Zo kreeg CZ opeens opvallend veel declaraties binnen voor onderzoek naar osteoporose (botontkalking). "Eerst uit de ene, vervolgens uit andere gemeenten. Hoe kan dat?" zegt Van der Meeren. En inderdaad, het vermoeden werd bewaarheid: een private zorgonderneming, het Osteoporose Medisch Centrum, heeft een osteoporosebus het land ingestuurd. "Het werd gebracht als een bevolkingsonderzoek, wettelijk verboden, waarbij huisartsen werden aangemoedigd vooral hun 55-plus- patiënten te sturen. En die patiënten kregen achteraf allemaal formuliertjes in te vullen: dat ze toch echt een 'zorgvraag' hebben."

Want zonder zorgvraag betaalt de verzekeraar namelijk niks. "Dát vind ik nou fraude", roept Van der Meeren. "Die mensen hebben niks afwijkends, iedereen boven de 55 heeft wel in enige mate botontkalking. Zo wordt er een zorgvraag uitgelokt. Jokkebrokken." Maar het is wel wettelijk verzekerde zorg. Dus de verzekeraar moet betalen, moppert Van der Meeren.

Goede boterham
Zo windt hij zich ook op over de enorme marges die worden gemaakt in de tussenhandel van medische hulpmiddelen, een markt waarin jaarlijks ruim 2 miljard euro omgaat. "We gunnen iedereen een goede boterham hoor, maar het wordt langzaamaan te gek. Het moet wel van premiegeld worden betaald. Chirurgisch staal bijvoorbeeld, dat bestaat helemaal niet. Er is edelstaal en gewoon staal. Chirurgisch staal is vooral marketing: een reden om een extra hoge prijs te vragen."

Dus leveranciers van kunstgewrichten kunnen hun borst natmaken. CZ gaat niet meer alles klakkeloos betalen. Of neem die hoorapparaten. Daarmee is jarenlang goud geld verdiend, zegt Van der Meeren. "Wij hebben de helft van de prijzen afgehaald met een eigen aanbieder: een bedrijfje dat die apparaten bij onze verzekerden thuis komt aanmeten, voor de helft van de prijs." Toen dat voornemen bekend werd, wilde een leverancier niet meer leveren aan dat bedrijfje. Want zo zit die markt in elkaar, zegt Van der Meeren. "Uiteindelijk is dat opgelost, toen we met anderen wel in zee gingen. En nu is de prijs van gehoorapparatuur in totaal van zo'n 1300 naar 600 euro gegaan."

Toch, het zint hem nog niet helemaal. Neem die televisiereclames van gehoorketens. "Er wordt veel gemopperd op reclames van zorgverzekeraars, maar wat die ketens doen, ze lokken gewoon zorg uit door te roepen dat het gratis is, zo'n apparaat. Maar nee mensen! Gratis bestaat niet. U en ik betalen dat met onze premies." En waarom zitten die winkels als Specsavers, Hans Anders en Beter Horen altijd op dure A-winkellocaties? Kortom, daar is nog meer te halen.

Grote marge
"We gaan nu ook aan de slag met orthopedisch schoeisel. Dat is weliswaar maatwerk, maar we ontdekten dat bijna alle orthopedisch schoeisel van één Nederlandse fabrikant uit de Filippijnen komt. Daar zit een verschrikkelijk grote marge op, waar een paar mensen enorm rijk van worden. En dat is niet de schoenmaker uit de Filippijnen. Als we dat aanpakken, bespaart dat ons jaarlijks al snel tien miljoen euro", zegt Van der Meeren. En o ja, de diabetesstrips: die zijn ook veel te duur. "Kunnen we ook zo tien miljoen euro op besparen."

Nee, leveranciers geven niet snel inzage in hun marges. Een verzekeraar moet dus creatief zijn. CZ richtte een bedrijfje op dat alternatieven ontwikkelt. "Zo hebben we in China zelf een stomazak laten maken. Die kost 17 cent per stuk. Terwijl de huidige leveranciers 4 euro vragen." CZ dreigt nu de zakken zelf uit China te importeren in een poging de tussenhandelaars op de knieën te dwingen. "Je moet toch wat in beweging brengen, hè?" zegt Van der Meeren tevreden. "Maar dat is ook onze taak." Zo is hij ook zeer content met de recente rechterlijke uitspraak tegen twee directeuren van een pgb-bemiddelingskantoor. "Dat declareerde van alles, maar leverde nauwelijks zorg aan onze verzekerden. Die klopten hier in paniek aan omdat ze niks konden verantwoorden." CZ nam vervolgens alle schulden over en sleepte beide directeuren voor de rechter. Zij moeten nu 750.000 euro terugbetalen. Van der Meeren: "We hopen dat dit een waarschuwing is. We zullen, als het even kan, niks laten lopen."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden