Jaren zeventig waren minder saai dan velen denken.

'Back to the seventies', dinsdag, 20.45 uur Ned. 2

Spaan: “Aan de nieuwe serie hebben we met enorm veel plezier gewerkt. Het is een uitdaging zoveel mogelijk onbekend materiaal tevoorschijn te halen, dat met elkaar een duidelijk beeld van zo'n periode geeft. Natuurlijk zijn we eerst in het NOS-archief gaan zoeken. Ook bij de diverse omroepen troffen we leuke dingen aan. De moeilijkheid is dat je met heel gerichte wensen moet komen. Er wordt slechts globaal geïnventariseerd. Je moet heel veel programma's doorspitten en zelf zoeken naar aardige items. Dagenlang zijn we daarmee doende geweest. Zo'n speurtocht is schatgraven. Zo leverden programma's als 'Koning Klant' en 'De Ombudsman' van de Vara verrassende zaken op.”

Ook uit het buitenland werd archiefmateriaal betrokken. Spaan: “Bij de BBC, waar we een paar dagen hebben rondgehangen, vonden we een unieke muziekclip waarop James Taylor en Carly Simon bezig zijn met 'Close your eyes'. Van Linda de Mol kwam elders een opname tevoorschijn waarop zij er blijk van geeft er als dertienjarig meisje al precies dezelfde maniertjes op na te hebben gehouden als waarmee ze nu succes boekt.”

Muzikale items worden afgewisseld met documentaire- en journaalflitsen. In het eerste deel zit een opname van vechtpartijen tussen de kabouters en de Amsterdamse politie. Daarbij zien we politiewoordvoerder Klaas Wilting als jonge straatagent op het Leidseplein bezig. De Viëtnamoorlog was nog een heet hangijzer. Historisch interessant zijn de beelden van de begrafenis van generaal De Gaulle, het popfestival in het Kralingse Bos en de Damslapers, die in 1970 door overijverige marinemensen werden verwijderd. Een heel jonge Julio Iglesias zingt

'Gwendolyne'. Janis Joplin brengt kort voor haar dood 'Ball and chain'. Verder was het de tijd van de Bee Gees, de Beatles (in hun nadagen), Joe Cocker en The Partridge Family. Halsema en Cox blikten terug op de jaren vijftig en verzuchtten dat die tijd nooit meer terug zou komen.

In aflevering twee (komende donderdag) zit minister Udink op de canapé bij Fred Haché (een opname die overigens destijds niet mocht worden uitgezonden omdat de minister over het eindresultaat niet was te spreken), Cherry Duyns als politieagent in het programma 'Poets' en Liesbeth List en Ramses Shaffy in een fraai duet. In de daaropvolgende weken: de drie van Breda, een gesprek met pater Leopold Verhagen, de Lockheed-affaire, Den Uyl aan het tafeltennissen met Willem van Hanegem, Wim Kok actief als vakbondsleider en Bomans en Wolkers op Rottumerplaat. Ook beelden van de begrafenis van Bomans kort erna.

De speurtocht van Spaan wees uit dat er veel is te vinden, hoewel de kwaliteit soms dusdanig was, dat het met de beste wil van de wereld niet meer was te gebruiken. Spaan: “We merkten dat er schandelijk veel is gewist. Zo is er van het WK-voetbal in 1974 nauwelijks iets te vinden. Goede beelden daarvan moesten uit Zweden en Brazilië komen. Problematisch was het ook om de rechten te krijgen van fragmenten uit Nederlandse speelfilms. De tarieven die ze daarvoor vragen zijn gigantisch hoog. Door producenten persoonlijk te benaderen, heb ik het een en ander losgekregen, al houd ik niet van dergelijk gebedel. Op dat gebied stuit je ook op het probleem, dat lang niet alles meer mag worden uitgezonden. Zo mogen de naaktscènes van Carry Tefsen in 'Blue Movie' niet meer worden vertoond. Koot en De Bie weigerden toestemming te geven voor heruitzending van een heel leuk item uit 'Het gat van Nederland'. Zij willen het televisiepubliek niet met wat zij jeugdzonden noemen confronteren. “Dat 'Gat van Nederland' is overigens een onnavolgbaar goed programma geweest. Als ik de Vpro-leiding was, zou ik daar eens een reeks herhalingen van geven. De mensen zouden het prachtig vinden.”

Wat Spaan bij het samenstellen van de serie vooral opviel is het achterhoedegevecht van het CDA in de jaren zeventig waarvan nu de wrange vruchten worden geplukt. “Het is beschamend te zien hoe Van Agt bezig was het land zijn wil op te leggen en door dik en dun vasthield aan het rooms-katholieke standpunt ten opzichte van de abortus.”

Voor de vijfenveertigjarige Spaan was het persoonlijk een teruggaan naar een tijd die hij bewust heeft beleefd: “Ik was bezig met mijn eigen geschiedenis. Dat maakte het extra boeiend. In eerste instantie lijken die zeventiger jaren een nogal saaie tijd met weinig uitschieters. Dat is maar schijn. Veel zaken waartoe in de jaren zestig de aanzet was gegeven werden toen afgerond ”.

Op de vraag of volgend jaar zomer de jaren tachig aan de orde zullen komen, zegt Spaan, dat zoiets er wel inzit. Persoonlijk zou hij niets liever willen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden