Jaren sparen in Istanbuls achterbuurten

Duizenden illegale immigranten proberen jaarlijks Europa te bereiken. Turkije en Libië zijn vaak de laatste springplank. Eerste deel van een tweeluik: „Ik blijf dromen van Italië.”

Het is al bijna geen nieuws meer in Turkije: illegale migranten die in het water van de Egeïsche Zee de dood vinden. Hun krakkemikkige boten begeven het vaak tussen Turkije en Griekenland, onlangs nog waren er meer dan zestig drenkelingen. „Turkije moet eerst erkennen dat het een migratieland is. Daarna moeten er serieuze maatregelen komen”, aldus Ahmet Icduygu van de Koc-universiteit.

Volgens zijn recentelijk gepubliceerd onderzoek hebben in de afgelopen tien jaar meer dan anderhalf miljoen illegalen geprobeerd om via Turkije naar Europa te gaan. Icduygu: „In tien jaar zijn zeshonderdduizend illegalen opgepakt in Turkije. We weten dat het aantal niet-opgepakten twee, drie keer zo groot is. Deze mensen moeten per persoon tussen de 1500 en 5000 dollar betalen voor die gevaarlijke bootreis naar Griekenland. Turkije en de Europese Unie zouden moeten samenwerken om een einde te maken aan deze tragedie.”

De illegalen komen Turkije veelal binnen via Iran en Irak. De meesten komen uit Irak, Iran, Afghanistan en Pakistan. Hun doel is om na een korte stop in Istanbul of Izmir landen als Griekenland en Italië te bereiken. Icduygu beaamt dat het niet makkelijk is om de stroom illegalen tegen te houden. „De Verenigde Staten besteden jaarlijks vijf miljard dollar aan het weren van illegalen. Desondanks zijn er twaalf miljoen illegale migranten in de VS.”

„Wat Turkije wel kan doen, is een beleid ontwikkelen met de Europese Unie om ten minste de illegalen die werk hebben in Turkije te legaliseren. Vooral in Spanje en Italië bestaat behoefte aan nieuwe arbeidskrachten. Met gericht beleid zouden deze mensen aan werkvergunningen geholpen kunnen worden.”

Een van de wijken waar illegalen een ’time-out’ nemen tijdens hun reis naar Europa is Tarlabasi, een verpauperd gebied in het centrum van Istanbul. In een van de smalle straten, waar de was altijd van balkon naar balkon hangt en waar geen huis staat met een behoorlijk verfje op de muren, woont de Afghaan Nadjmi. Hij is 22 jaar en woont al meer dan twee jaar in Istanbul. Zijn huis wil hij niet laten zien. „Er is toch niets te zien. Alleen een bed, een paar stoelen en een oude televisie.”

Hij is via Iran het land binnengekomen. Ongeveer 1000 dollar had hij op zak toen hij in Istanbul arriveerde. Hij heeft net brood gekocht, wil naar huis waar vrienden op hem wachten met eten. Voordat hij vertrekt, vertelt hij: „We zijn niet dom. We zien wel wat er gebeurt op zee. Maar ik blijf dromen van Italië. Ik geef bijna niets uit om genoeg geld te sparen voor de reis. Het kan zijn dat ik op zee aan mijn einde kom, maar hoelang kan ik als een slaaf werken hier? Teruggaan naar Afghanistan kan helemaal niet.”

Het onderzoek van Icduygu laat ook zien dat het aantal illegalen vooral de laatste twee jaar sterk toenam. In 2004 pakte de Turkse politie 45.000 illegalen op,vorig jaar ging het om 60.000 mensen.

„Turkije heeft niet de middelen om al deze mensen in het vliegtuig te stoppen en ze terug te sturen naar het land van herkomst. De meesten worden op straat gezet. Er zijn illegalen die meer dan 25 keer hebben geprobeerd om met de boot naar Griekenland te gaan”, zegt Icduygu.

De toename van het aantal illegalen wijt hij aan de Irak-oorlog. Icduygu: „Door de oorlog is Irak veranderd in een gebied waar alles mogelijk is. Voor een kleine steekpenning steken de mensen de grens met Turkije makkelijk over. Iran was al een land waar het oversteken bijna kinderspel is. Na Iran heeft Turkije dus nu te maken met een tweede land vanwaaruit de illegalen het land instromen.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden