Japanners moeten lijden tot hun laatste ademstoot

Japan kent een notoir snelle vergrijzing en gebrekkige voorzieningen voor zieke bejaarden (zie inzet). De Nederlandse euthanasiepraktijken zijn er bekend, maar taboe. De ruimstdenkende Japanners vinden dat hun land er niet rijp voor is.

TOKIO - De Japanse kranten berichten over Nederland doorgaans met een mengeling van ontzag en afgrijzen. De Asahi Shimbun, een krant met linkse sympathieën -oplage 15 miljoen exemplaren- besteedde onlangs een groot, welwillend hoofdredactioneel commentaar aan de Nederlandse euthanasiewet en -praktijk. Slotsom was evenwel dat Japan Nederland niet volgen mag: het land is er nog niet klaar voor.

,,De Japanse gezondheidszorg wijkt af van de Nederlandse'', schrijft de krant. ,,In Japan voldoen veel artsen niet aan verzoeken van patiënten om inzage in het eigen geneeskundige dossier of om de namen van de medicijnen waarmee ze behandeld worden. Vastbinden van patiënten aan hun bed en hun feitelijke gevangenhouding zijn aan de orde van de dag in Japanse ziekenhuizen. In zo'n omgeving zou het niet juist zijn als de wens van de patiënt te sterven, de enige wens ware die zijn dokter inwilligde'', schrijft de gezaghebbende krant, die het commentaar voorzag van de kop 'Japan niet klaar voor euthanasiewet'.

Zorg eerst eens dat de Japanners waardig kunnen leven, eer je overweegt ze waardig te laten sterven, was de strekking van het verhaal. Japanse patiënten, geneeslijk dan wel ongeneeslijk ziek, worden in veel ziekenhuizen onmondig en onwetend gehouden. Ze voelen zich overgeleverd aan almachtige artsen- wier status in Japan welhaast onaangenaakbaar is.

Wat de ellende van de patiënten verhoogt, is de geringe aandacht voor stervensbegeleiding. Japanse geneeskundigen houden zich louter bezig met het genezen van zieken, en als dat niet meer gaat, met het rekken van levens. Pijnbestrijding, zelfs bij stervenden, speelt hierbij nauwelijks een rol. Morfine, elders ter wereld als doelmatige pijnbestrijder aangewend, geldt bij veel Japanse doktoren als een gevaarlijk verslavend middel. Door deze morfinefobie moeten veel ernstig zieke Japanners tot hun laatste ademstoot onnodig lijden.

Een breed maatschappelijk debat over waardig sterven is in Japan nog niet gevoerd. In specialistische kring wordt zo nu en dan een symposium over euthanasie of stervensbegeleiding gehouden, maar de uitstraling daarvan is verwaarloosbaar. Een Japanse Vereniging voor Waardig Sterven bestaat wel. Maar die lijkt, ondanks enige tienduizenden leden, op sterven na dood. Haar invloed op de meningvorming, en op de verstokt behoudende Japanse artsenwereld is vrijwel nul.

Een soortement publiek debat is onlangs op gang gekomen in de stad Nagoya. Daar staat een 17-jarige jongen terecht wegens moord. In februari stak hij zijn tweelingbroer in de borst. Bij een poging tot zelfmoord, vorig jaar mei, liep deze onherstelbare hersenschade op en was hij in coma geraakt. De jongen verklaarde tegen de rechtbank dat hij zijn tweelingbroer met een genadestoot had willen helpen.

Meer dan tweeduizend buurtgenoten van de minderjarige jongen hebben de rechtbank verzocht het proces op te schorten en hem niet als misdadiger te bejegenen. De rechter peinst daar niet over.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden