Japanners keren heel voorzichtig terug naar Fukushima

Het centrum van Okuma-stad, in prefectuur Fukushima Beeld AP

De eerste bewoners gaan terug naar de directe omgeving van de kerncentrale in Fukushima, die in 2011 verwoest werd door een tsunami. Maar lang niet iedereen durft het aan.

Ukichi Sato (79) is blij, want hij woont weer in het plaatsje Okuma, waar de kerncentrale staat. “Het voelt goed, ook al zal het leven in mijn stadje niet direct veranderen”, zegt hij in de Japanse krant Asahi Shimbun. Hij plant tulpen in zijn tuin om de omgeving wat kleur te geven, en mensen te laten zien dat er weer iemand woont.

Sato is een van de slechts 48 inwoners die woensdag terugkeerden naar de plaats die acht jaar geleden werd getroffen door een aardbeving en een tsunami, die leidden tot een kernramp. De Japanse overheid heeft Okuma, in de veel grotere prefectuur Fukushima, officieel weer opengesteld voor bewoning. In totaal hebben 367 mensen aangegeven terug te willen, maar de meesten hebben geen haast.

Niet iedereen kan terug, want niet heel Okuma is weer toegankelijk. Iets meer dan de helft van het stadje, dat voor de ramp 10.500 inwoners telde, is officieel nog steeds onbewoonbaar, net als de buurplaats Futaba, waar de centrale ook deels was gevestigd.

Beeld Sander Soewargana

De mensen die wel terug zijn moeten nog lang leven met de gevolgen van de ramp. De straling is nog altijd hoog in het gebied, maar zit wel onder de normen. De centrale staat er nog, beschadigd en wel, en er ligt veel vervuilde grond en met straling besmet water opgeslagen. Er is een plan om de grond af te voeren, maar dat gebeurt pas in 2045. Zorgen zijn er nog over de stralingsniveaus en dat schrikt vooral gezinnen met kinderen af. De terugkeerders zijn vaak ouderen en mannen, net als in naburige plaatsen die wat verder van de centrale liggen en die eerder opengesteld werden.

In een recente enquete geeft tweederde van de vroegere bewoners aan dat ze het nog niet vertrouwen, ondanks de verzekering van de overheid dat er geen gevaar meer is voor de gezondheid. Greenpeace heeft uit eigen onderzoek geconcludeerd dat de stralingsniveaus op veel plaatsen hoger zijn dan de overheid zegt.

Door de aardbeving en tsunami kwamen 16.000 mensen om het leven in maart 2011. Omdat de koeling uitviel na de metershoge vloedgolf smolten delen van de drie reactoren in Fukushima, waarna veel radioactiviteit vrijkwam. Circa 160.000 omwonenden werden geëvacueerd. Zij hebben in de afgelopen jaren een nieuw bestaan opgebouwd, vaak in de grote steden van Japan.

De bestuurders van Okuma hopen dat op termijn 500 mensen terugkomen en dat nog eens circa 200 nieuwe bewoners gevonden worden. Daarnaast wonen er al enkele jaren 700 medewerkers van elektriciteitsbedrijf Tepco in barakken in de gemeente. Zondag houdt het stadsbestuur een ceremonie ter ere van de opening van een nieuw gemeentehuis.

Ook voor de Japanse regering is het belangrijk dat Fukushima weer bewoond wordt. Premier Shinzo Abe is er zondag bij, om te laten zien dat iedereen veilig terug kan. Fukushima moet een andere toekomst krijgen dan Tsjernobyl, de Oekraïense plaats waar in 1986 een kernramp plaatsvond. Daar woont sindsdien niemand meer.

Lees ook: 

In Fukushima zijn burgers nog steeds bang voor straling in hun voedsel

Een groep vrouwen test in hun burgerlaboratorium voedsel op straling. Acht jaar na de ramp in Fukushima is er nog angst.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden