Japan wil van kerncentrales af, maar pas in de verre toekomst

Tegenstanders blijven protesteren tegen 'nucleair gevaar'

Wie dacht dat het besluit van de Japanse regering om alle kerncentrales tegen 2040 te sluiten in Tokio met gejuich werd ontvangen, heeft het mis. Enkele uren na de aankondiging dat Japan de komende decennia het aantal operationele kerncentrales naar nul wil reduceren, trok al weer een anti-nucleaire demonstratie door het politieke hart van Tokio, zoals elke vrijdagavond.

De belofte van premier Noda komt na een zomer vol massademonstraties tegen kernenergie. De radicale omslag in het energiebeleid - Japan was altijd voor een derde van zijn stroomvoorziening afhankelijk van kerncentrales - lijkt een handreiking te zijn naar het publiek. Dat kijkt sinds de Fukushima-ramp steeds wantrouwiger naar de regering en de machtige nucleaire industrie.

Daarbij kan premier Noda wel wat positieve publiciteit gebruiken; hij staat aan het begin van een strijd om de macht binnen zijn Democratische Partij van Japan. Waarschijnlijk zullen later dit jaar landelijke verkiezingen plaatsvinden. In de peilingen staat Noda's partij er slecht voor.

De krant Asahi Shimbun schrijft dat een duidelijk tijdpad voor het finaal stilzetten van de 54 kernreactoren ontbreekt. Dat verklaart ook de teleurstelling onder de demonstranten.

Volgens de nieuwe strategie wil Japan in twintig jaar tijd geleidelijk aan steeds meer stroom uit duurzame bronnen en fossiele brandstoffen gaan winnen. Maar in de overgangsfase heeft de regering de vrijheid om veilig verklaarde kerncentrales juist weer in gebruik te nemen, terwijl ze op dit moment op één na allemaal uit staan. Bovendien is nu vastgesteld dat alle kerncentrales maximaal veertig jaar in dienst mogen blijven. Daardoor zal de nieuwste reactor misschien pas in 2039 sluiten.

Dan is er nog de politieke onzekerheid: een aantal leiderschapskandidaten van de rechtse oppositiepartij LDP heeft zich nog niet duidelijk uitgesproken over kernenergie. Wie weet ligt het hele plan over een jaar wel weer bij het oud papier.

Kritiek op de plannen van Noda komt niet alleen uit de bevolking. Ook de machtige Japanse bedrijvenfederatie Keidanren maakt bezwaar, maar dan tegen het voornemen volledig van kernenergie af te stappen. Voorzitter Hiromasa Yonekura noemde deze week een atoomloze toekomst 'onrealistisch en onhaalbaar'.

Grote bedrijven vrezen economische schade door stroomtekorten en hogere prijzen. De bedrijvenlobby kwam zelfs met een studie waaruit bleek dat de werkloosheid in 2030 een procent hoger ligt als Japan dan niet meer over kernenergie beschikt.

Ook het buitenland kijkt met argusogen naar het Japanse kernenergiedebat. Een hoge Amerikaanse ambtenaar vertelde Japan deze week dat de honger naar fossiele brandstoffen van de industriële reus de prijs van olie en gas verder kan opdrijven. Mede daarom wil Tokio duurzame energie flink stimuleren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden