Jansen Steur schuldig aan zelfdoding

Oud-neuroloog veroorzaakte lichamelijk en psychisch leed bij zijn patiënten. Rechtbank verklaart hem volledig toerekeningsvatbaar.

Patiënten en nabestaanden zijn opgelucht door het onverwacht harde vonnis van drie jaar celstraf dat Ernst Jansen Steur gisteren in de grootste medische strafzaak ooit kreeg opgelegd van de rechtbank Almelo.

Het is voor het eerst dat een dokter wegens verkeerd medisch handelen de cel in moet. "We krijgen onze moeder niet terug, maar nu weet iedereen wat wij al wisten: dat wat haar overkwam rechtstreeks het gevolg was van de behandeling", zei gisteren de dochter van de patiënte wier zelfdoding een cruciale rol speelde in het oordeel.

Van tevoren was een matige en wellicht deels voorwaardelijke straf verwacht, maar de rechtbank bevestigde volledig de lezing van de aanklager bij deze voormalig patiënte van de Twentse neuroloog. Door haar ten onrechte voor te houden dat ze aan dementie leed en haar daarnaast nog eens onverantwoorde medicatie voor te schrijven, is Jansen Steur direct verantwoordelijk voor haar paniektoestand waarin ze besloot een einde aan haar leven te maken. Juist als arts had hij moeten weten wat de risico's waren van zijn aanpak, en de rechter oordeelt dat hij willens en wetens deze risico's heeft aanvaard.

Hetzelfde geldt voor de zaken van zeven andere patiënten, die ernstige schade leden variërend van rolstoelafhankelijkheid tot een depressie. Ook deze mensen waren blij met de uitspraak. "Er is recht gedaan, ook al had de straf best de volledige zes jaar mogen zijn die was geëist", zei een van hen. "Wij hebben levenslang."

Opmerkelijk is dat de rechtbank behalve de lichamelijke klachten - door bijvoorbeeld verkeerde medicatie - ook de psychische klachten grotendeels toerekent aan de oud-neuroloog. Diens eigen psychische toestand, een narcistische persoonlijkheidsstoornis in combinatie met medicijnverslaving, was voor de rechters geen reden om hem deels ontoerekeningsvatbaar te verklaren - wat wel het advies was van geraadpleegde psychologen.

Verder verzwarend vond de rechter de diefstal van receptenpapier door Jansen Steur om zijn eigen verslaving te faciliteren, valsheid in geschrifte door testuitslagen te verzinnen en verduistering van onderzoeksgeld. Het feit dat Jansen Steur in de media al werd vergeleken met nazi-arts Mengele en dat zijn leven de afgelopen jaren gedomineerd is door de aanklachten, is een verzachtende factor. Van de aanklacht dat hij willens en wetens patiënten in een 'hulpeloze toestand' heeft gebracht, werd de oud-arts vrijgesproken, volgens de rechter waren ze destijds in staat een second opinion aan te vragen en dus niet hulpeloos.

Jansen Steur, die eerder een zelfverzekerde indruk maakte, toonde zich nerveus tijdens de uitspraak. Zijn advocaat Frank van Gaal sprak na afloop van een 'zware teleurstelling' en noemde het 'zeer waarschijnlijk' dat de oud-specialist in hoger beroep gaat. "Hij heeft fouten gemaakt, maar het lijkt me onwenselijk dat een zelfdoding volledig wordt toegeschreven aan een medisch specialist." Zolang het hoger beroep dient, blijft Jansen Steur vrij man.

Het Openbaar Ministerie kan ook nog in hoger beroep gaan, bijvoorbeeld om alsnog te bepleiten dat Jansen Steur zijn patiënten inderdaad in hulpeloze toestand achterliet.

Hoofdpunten uit vonnis Jansen Steur
Verzaakte zorgplicht van de arts 'ernstig'Veroorzaakte 1 zelfdoding

Veroorzaakte bij 8 patiënten ernstig leedNegeerde richtlijnen neurologie Toont achteraf weinig zelfinzicht

Had juist als arts risico verslaving moeten beseffenBeschadigde medische professie

Negeerde afwijkende testuitslagenStelde 'hapsnap'-diagnosesHield dossiers niet bijOpereerde volstrekt solistisch

Is al deels gestraft door mediahetze

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden