Review

Janine Jansen viert feest met Prokofjev

Op het Gergjev Festival, dat zich tot op heden van hoogtepunt naar hoogtepunt beweegt, stond dinsdagavond eventjes iemand anders dan Gergjev of festivalcomponist Prokofjev in de schijnwerpers. Na een overweldigende uitvoering van Prokofjevs Tweede vioolconcert kreeg Janine Jansen uit handen van staatssecretaris Medy van der Laan de Nederlandse Muziekprijs. Het was voor het eerst sinds 1999 dat deze prestigieuze prijs weer werd uitgereikt.

De verrukte Janine Jansen bedankte in een charmant-stuntelig toespraakje -,,het lijkt wel een oscar-uitreiking!''- met name haar vader (organist Jan Jansen) en haar eerste lerares Coosje Wijzenbeek. Ze herinnerde ons aan het feit dat ze samen met Van Wijzenbeek tien jaar geleden tijdens deelname aan het Oskar Back-concours (waar ze als 15-jarige een gedeelde derde prijs won) met bloed, zweet en tranen het Tweede vioolconcert van Prokofjev had ingestudeerd. Na lovende woorden voor dirigent Gergjev, die haar internationaal liet doorbreken in Japan en Sint Petersburg, bedankte Jansen ook nog het Elise Mathilde Fonds, dat haar een Stradivarius-viool (de 'Barrere') in bruikleen gaf. ,,Ik kan me niet voorstellen ooit nog wakker te worden zonder deze viool'', verwoordde Jansen haar begeestering over dit instrument.

Dat Jansen zich zo één voelt met haar instrument droeg zeker bij aan de superieure vertolking van Prokofjevs meesterlijke concert waarin de componist zijn gave voor het bedenken van uitmuntende melodieën groots uitspeelde. Vooral de zangerige melodie van het tweede deel is top-Prokofjev en Jansen, Gergjev en het Rotterdams Philharmonisch Orkest zorgden er eendrachtig voor dat dat in de bomvolle Doelen meer dan duidelijk werd. In de energieke hoekdelen vonden de dirigent en de violiste elkaar in Prokofjevs heftige en opzwepende ritmiek. Jansen leek soms wel op een tijgerkat die geconcentreerd afwachtte en vervolgens met soepele gespierdheid boven op haar Prokofjev-prooi dook. Machtig mooi, die kom-maar-op-houding en natuurlijk helpt het dat Jansen een ravissante japon aanhad en dat ze over zo'n grote persoonlijkheid beschikt, maar dat ze viool kan spelen staat buiten kijf.

Na dit feestelijks en de pauze, wierpen Gergjev en het Rotterdams zich op Prokofjevs Vierde symfonie, de uitgebreidste van de zeven die Prokofjev schreef. Het werk is weinig bekend, maar klonk dinsdagavond verrassend evenwichtig. Het mechanisch beukende raderwerk dat de twee voorgaande symfonieën kenmerkt heeft hier plaatsgemaakt voor een soort van heroïsche grandeur waarin vooral de Rotterdamse kopersectie kon uitblinken. Tussen hoge fluit en lage tuba creëerde Prokofjev in zijn Vierde een geheel eigen en direct aansprekende wereld.

Het melodische materiaal voor de Vierde symfonie haalde de componist gedeeltelijk uit zijn ballet 'De verloren zoon'. Dat ballet, in 1928 geschreven voor Diaghilevs Ballets Russes, ging zondag in de Rotterdamse Schouwburg in de originele aankleding en de choreografie van George Balanchine. Niet vaak krijgen dansvoorstellingen zo'n geweldige ondersteuning uit de bak als nu van het Orkest van het Mariinsky Theater. De dansers van het Mariinsky (voorheen het Kirov Ballet) etaleerden hun ijzeren discipline in ijzige perfectie. Vooral de fenomenaal springende Mikhail Loboekhin in de titelrol en Julia Makhalina als Sirene (een prachtig geheimzinnig-verleidelijke dans met de cape) maakten grote indruk.

De aankleding van het festival met onbekende Prokofjev-muziek is niet altijd geslaagd, maar wel buitengemeen interessant. 'Vier portretten en Dénoument' uit de opera 'De speler' klonken op dinsdag naar meer, maar in de suite uit het ballet 'Op de Dnjepr' (op vrijdag) zat niet veel gedenkwaardige muziek en toch wist Prokofjev ook daar perfect de Russische ziel op te roepen. In datzelfde concert speelde de Italiaan Gianluca Cascioli met aanstekelijk gemak het Vijfde pianoconcert. Cascioli's Mr. Bean-achtige slungeligheid bleek schijn, want met een aangeboren alertheid wist hij de scherpe humor van Prokofjev naar boven te halen. Zoals gezegd: het gaat in Rotterdam van hoogtepunt naar hoogtepunt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden