Jan Willem Achterkamp Die droom kondigde mijn toekomst aan

"In mijn tienerjaren had ik 'm voor het eerst: de droom waarin ik een kerk binnenwandel en uit het halfdonker aan de wand een zwaluwnestorgel zie oprijzen. Links naast me hangt het grote orgel, zwart, dreigend. Ik loop naar het kleine instrument, dat ik mijn liebliche orgel noem, en bespeel het. Die droom keerde geregeld terug, tot ik jaren later de Jakobikirche in Lübeck binnenliep. Ik stond aan de grond genageld: ik zag exact wat ik al die tijd gedroomd had. Dit was de plek, voelde ik meteen. Later heb ik daar het orgel bespeeld en concerten gegeven. De droom kondigde mijn toekomst aan.

Dat ik als tiener over een orgel droomde, was niet zo verwonderlijk. Op mijn veertiende luisterde ik zondags altijd naar het radioprogramma 'Het Koninklijk Instrument'. Ik hoorde organist Jan Jongepier de partita 'Nun komm, der Heiden Heiland' van Distler spelen. Die muziek vond ik shocking, zó boeiend. Ken je de tv-serie 'Moeder, ik wil bij de Revue'? Daarin zit de zoon van een kolenboer voor het eerst bij de revue, en weet: dit is wat ik wil. Zo ging het bij mij ook toen ik naar die radio luisterde.

Kunst speelde geen rol in mijn opvoeding, ik groeide op tussen koeien en kippen op het Apeldoornse platteland. Toch raakte ik vastbesloten om beroepsmusicus te worden. Met een zomer aardappels inpakken verdiende ik 300 gulden en kocht ik mijn eigen piano. Ik kwam op het conservatorium, werd componist, docent solozang en richtte De Distlercantorij op, tot ik begin jaren negentig een ernstige longziekte kreeg. Dat mijn werk zich vooral 's avonds afspeelde begon me zwaar te vallen.

Ik besloot een vak te leren dat ik overdag kon uitoefenen: beiaardier. Wat me fascineert aan carillons is dat het zulke vitale instrumenten zijn en je vanuit een toren voor zoveel verschillende mensen speelt. Voor mijn afstudeerscriptie van de beiaardschool stuitte ik op het prachtige carillon op kasteel Nijenrode, met zijn bijzondere geschiedenis. Het kasteel kwam aan het begin van de Tweede Wereldoorlog in Duitse handen, en overleefde daardoor de klokkenvordering van 1943. Meer dan de helft van het Nederlandse klokkenbestand verdween toen in de smeltovens van de Duitse oorlogsindustrie.

Nijenrode is nog steeds het enige kasteel ter wereld met een hand-bespeelbaar carillon. Ik trof het in onbespeelbare toestand aan, maar wist de universiteit ervan te overtuigen om het te restaureren. Inmiddels ben ik universiteitsbeiaardier en is het mijn droom om deze kunstvoorwerpen - zo zie ik dit soort carillons - aan het grote publiek voor te stellen. Want als je het met de beeldhouwkunst zou vergelijken, dan hangt er op Nijenrode een Rodin in de toren."

Jan Willem Achterkamp (62) is beiaardier van Nyenrode, Deventer, Dinxperlo en Bathmen. 21 november organiseert hij op kasteel Nijenrode een symposium over kleine beiaarden. janwillemachterkamp.nl

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden