JAN SALIE

Struikelend over een reclamepaneel schoof ik een winkel binnen en zag dat ik in Nederland was. Voor de kassa een rij, achter de kassa het maatschappelijk middenveld. “Als de winkels langer openblijven, heb ik meer kosten en er staat geen cent extra omzet tegenover”, klonk het van achter de toonbank. “De mensen gaan echt geen hap meer eten als de winkels langer open zijn.”

Terug van weggeweest: Jan Salie! In welke vrije-markteconomie komt dat voor, dat ondernemers beweren dat ze geen invloed hebben op hun eigen omzet? Als dat zo was geweest, hadden we nu nog in de rimboe achter de everzwijnen en achter elkaar aan lopen jagen. Het leuke van de vrije markt is, dat als elke ondernemer probeert ten koste van de ander zijn omzet te verhogen, uiteindelijk iedereen meer omzet heeft en beter af is. Dat heet groei.

Ze zijn wel consequent, de winkeliers van Nederland. Langere openingstijden: ach, het levert geen cent extra omzet op. Mooiere etalages? Ach, waarom zouden we, het levert geen cent extra omzet op. Meer kassa's open om de klant snel te helpen? Ach, het levert geen cent extra op.

Dat denken de Nederlandse middenstanders tenminste. Al die centen extra vloeien intussen naar Brussel en Antwerpen, waar je niet struikelt over midden op de stoep geplaatste reclameborden. Waar de winkels mooi zijn en vooral ook: geopend. Het enige waar je in Brussel en Antwerpen wel over struikelt, zijn Nederlanders. Die zorgen daar voor omzet.

Maar de middenstanders hebben een machtige bondgenoot gevonden in hun strijd voor de dichte winkeldeur: de economie-van-het-genoegers. Die denken maatschappij en mens te kunnen verbeteren via de winkeldeur. De mens moet niet teveel voor het altaar van Mammon liggen, en af en toe uit de tredmolen van het marktdenken worden bevrijd. Doe de winkel dicht, dan moet het volk wel consuminderen.

Maar natuurlijk! Als de winkels op slot zijn en het hele gezin gezellig naar de McDrive gaat, komt alles goed.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden