Jan Roos was te veel op tv en te weinig in Trouw

PowNed-programmamaker en actievoerder Jan Roos haalde met zijn initiatief GeenPeil in korte tijd 450.000 handtekeningen binnen om een referendum te houden over het EU-associatieverdrag met Oekraïne. Dat is een prestatie van formaat en tegelijkertijd een signaal van onbehagen en wantrouwen in de samenleving jegens het politieke establishment in Den Haag en Brussel.

De vraag die wij onszelf deze week stelden was of wij over dit initiatief, dat mede werd gedragen door Burgercomité-EU, GeenStijl en het Forum voor Democratie, voldoende hebben geschreven. Hebben wij onze lezers adequaat op de hoogte gebracht van de motieven van de initiatiefnemers, onder wie Thierry Baudet, lid van het Filosofisch elftal van deze krant?

Hoewel de GeenPeil-campagne al twee maanden liep, kwam het eerste journalistieke verhaal dat Trouw bracht over deze actie pas afgelopen maandag, op pagina 11, bepaald niet een plek die urgentie uitstraalt. De kop luidde 'Referendum over Oekraïne haalt drempel ruimschoots'. De dag erna was pagina 3 geheel gewijd aan deze volkspeiling. Gisteren brachten we op pagina 10 een verhaal over een enquête van het Sociaal en Cultureel Planbureau over hoe Nederlanders referenda waarderen.

Dat was het, afgezien van enkele bijdragen van Rob de Wijk, een stuk op de opiniepagina van Baudet zelf en een aflevering van het Filosofisch elftal. Een wel heel groot contrast met de aandacht die tv-media aan Jan Roos en zijn maten besteedden. Met name bij de rechtsere media als WNL en Powned, werd zijn initiatief ruimschoots in beeld gebracht.

Hebben we voldoende gedaan? De conclusie luidt: wij hebben te weinig geschreven over de campagne voorafgaand aan de bekendmaking dat er 450.000 handtekeningen waren ingezameld.

De aanpak herinnerde mij aan de opkomst van Pim Fortuyn begin deze eeuw. De krant, met name de parlementsredactie, worstelde met de journalistieke aanpak van deze populist, die de Haagse politiek op zijn grondvesten deed schudden. Moesten we hem wel of niet interviewen? Wie waren zijn aanhangers? Waarom was hij zo populair? Journalistiek hielden we een kater over aan deze periode. Bij onze verslaggeving over Geert Wilders en zijn PVV speelde iets soortgelijks. Als we hem aandacht geven bezorgen we hem ook ongewild een platform voor zijn ideeën. En hoe serieus moeten we zijn onhaalbaar geachte ideeën nemen?

Dit dilemma is een journalistieke worsteling die tot op de dag van vandaag speelt. Wij hebben moeite met populisme, omdat het doorgaans zo plat, ondoordacht, boos en compromisloos lijkt. De wijze waarop de grof gebekte Jan Roos communiceert en de ideeën die hij uitvent, staan ver van de waarden waarvoor Trouw staat. En datzelfde geldt voor Geert Wilders.

Onze opvattingen over populistische politici en opiniemakers bergen het risico in zich dat wij daardoor onvoldoende zicht hebben op dat deel van de samenleving waarvoor zij opkomen. Populisten moet je in zekere zin waarderen, omdat zij de noden en zorgen van burgers manifest maken. De huidige opiniepeilingen voor de PVV van Geert Wilders zijn vooral een signaal dat er in de samenleving bezorgdheid heerst over zaken als islam, de komst van vluchtelingen, de politiek in Den Haag en 'Brussel'.

Voor de krant is het een dure plicht een open oor te hebben voor wat er leeft onder burgers. Niet om onze oren ernaar te laten hangen maar om te rapporteren en te becommentariëren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden