Jan Nagel stunt gewoon nog een keer met een oud plan

Ligt het aan 50Plus, dan vergadert de Tweede Kamer over drie jaar op een nieuw eiland in het IJmeer bij Amsterdam. Niet tijdelijk, maar definitief. En samen met de Kamer verhuizen de senaat, de Raad van State en de ministeries mee naar IJburg.

Het idee is van Jan Nagel, lid van de Eerste Kamer namens 50Plus. Toen hij het plan vorige week lanceerde leverde hij boter bij de vis. Cees Dam, architect van onder meer de Amsterdamse Stopera, had alvast een ontwerp gemaakt voor het nieuwe parlementsgebouw, een complex van 900.000 vierkante meter, binnen drie jaar te realiseren.

Kosten: 1,5 miljard euro.

Serieus voorstel of stunt in de aanloop naar de Provinciale Statenverkiezingen? Dat laatste vermoedelijk. Nagel heeft een oud idee van hemzelf weer opgepoetst. In 2003 lanceerde hij namens Leefbaar Noord-Holland al eens hetzelfde plan. Ook toen vlak voor de Provinciale Statenverkiezingen.

Renovatie

Aanleiding voor het voorstel is nu dat het Binnenhof vanaf 2018 een opknapbeurt krijgt die minimaal vijf en maximaal dertien jaar gaat duren. Het complex is toe aan een grondige renovatie. De technische installaties zoals liften en de elektra zijn aan vernieuwing toe. En de brandveiligheid moet beter.

In de tussentijd zullen de gebruikers van het Binnenhof elders moeten worden gehuisvest. Verhuis de boel dan maar definitief, redeneert Nagel. Dat hij daarbij aan Amsterdam denkt, is geen toeval. Nederland hoort nu nog tot de uitzonderlijke landen, zoals Benin, Tanzania en Bolivia, waar het regeringscentrum niet in de hoofdstad is gevestigd. Voor het Binnenhof ziet Nagel een functie weggelegd als museum.

Zijn plan is in het verleden al eens uitgevoerd: in de Franse tijd werd het land vanuit Amsterdam bestuurd. Nog afgezien van het feit dat hij het zelf al eens eerder heeft voorgesteld, zijn ook anderen hem al voorgegaan. In december 1958 lanceerde Willem Drees junior, destijds directeur van de Rijksbegroting en later minister van verkeer en waterstaat in het kabinet-Biesheuvel, het plan om de regeringszetel te vestigen bij Almelo of Assen. Zo zou het overbevolkte en met ruimtenood kampende Den Haag kunnen worden ontlast. Het noordoosten van het land kon wel een economische impuls gebruiken. Bovendien, schreef Drees: "De grond in die streek behoeft geen kostbare funderingen." Hij dacht dat de klus - het verkassen van 23.000 ambtenaren - in twintig jaar tijd geklaard zou kunnen worden.

VVD-senator Reint Hendrik de Vos van Steenwijk viel hem bij. Maar opvallend genoeg was deze oud-commissaris van de koningin in Drenthe het niet eens met de keuze voor Assen. Dat lag te excentrisch. Hij koos voor Apeldoorn, dat vanuit alle delen van het land makkelijker bereikbaar was. "En de bekoring is ook nog dat het koninklijk paleis er is", zei hij op 26 april 1960 in de Eerste Kamer.

Te laat

Eerder, in 1957, vond hij het te laat voor een verhuizing van het Binnenhof. Dat had beter direct na de Tweede Wereldoorlog kunnen worden besloten, toen Den Haag deels in puin lag en de departementen toe waren aan vernieuwing. Nu omhelsde hij het idee van Drees toch weer. En als het niet in één keer kon worden uitgevoerd, dan maar in fasen. Om te beginnen zouden nieuwe instellingen in Apeldoorn kunnen worden gevestigd. Ondertussen droomde de VVD-senator hoe mooi het zou kunnen worden daar bij Apeldoorn. "Ruime ondergrondse parkeerterreinen en boven de grond geen kruisingen à niveau, maar onderdoorgangen."

Verplaatste regeringscentra

1.Turkije van Istanbul naar Ankara (1923)

2.Australië van Melbourne naar Canberra (1927)

3.Brazilië van Rio de Janeiro naar Brasilia (1960)

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden