Tv-column

Jammer dat Jelle Brandt Corstius, lid van de culturele elite, naar ironie grijpt

Jelle Brandt Corstius (r) kreeg de lachers op zijn hand - punt gescoord.Beeld Maaike Bos

Om kwart over zeven gisterochtend was het heet nieuws bij 'Goedemorgen Nederland' van WNL: ophef over 'De Wereld Draait Door'. 

Nu heeft de rechtse omroep vaker kritiek op Vara-programma's, maar dit was een inkoppertje. DWDD had maandag een 'hufterig' item over de dood van Chriet Titulaer, vond journalist Wierd Duk in de WNL-studio, in navolging van vele twitteraars. De bekende wetenschapper met halvemaanbaard was in het weekend overleden en verdiende een eerbetoon, geen persiflage. Ze hadden natuurlijk gelijk. Wat ging er nou mis?

Tv-maker Jelle Brandt Corstius had zich gemeld bij DWDD, omdat hij vond dat Titulaers dood niet ongemerkt voorbij mocht gaan. Dankzij 'onze Chriet', zoals hij hem ironisch noemde, was hij als jongetje het populair wetenschappelijke tijdschrift Kijk gaan lezen, net als Matthijs van Nieuwkerk. Hoofdredacteur Jim Jansen van New Scientist noemde hem de Robbert Dijkgraaf van zijn tijd. Hij populariseerde technologie, voorspelde de komst van glasvezel en de magnetron, en zei vier jaar voor de maanlanding al dat die live op tv te zien zou zijn.

Pesterige ironie

Ik ben van een iets latere generatie dan deze heren bij DWDD en ik zal bekennen: dat wist ik allemaal niet. Ik ken hem van dat rare baardje en die zachte stem met Limburgs accent. De naam Chriet Titulaer ging vaak gepaard met pesterige ironie. Precies daarom heb ik me nooit in hem verdiept - en misschien is het ook waarom jongere mensen nooit van hem hebben gehoord.

In het DWDD-eerbetoon kwam die informatie wel langs, maar iets anders bleef hangen. Juist nu zette Jelle BC de ironie nog dikker aan door met halfzacht Chriet-accent diens autobiografie voor te lezen - en dan de meest weinigzeggende passages daaruit, over de verbouwing van zijn keuken bijvoorbeeld.

Dát was niet waarom Titulaer herinnerd zou moeten worden. Jelle maakte de fout om als lid van de culturele elite in die comfortabele ironie te blijven hangen over iemand die buiten die cirkel viel. Hij kreeg de lachers op zijn hand - punt gescoord. En ja, ik heb vroeger ook gelachen om hem, zeker. Maar wie 'onze Chriet' nog niet kende, zal zich hem nu alsnog herinneren als de man met dat stemmetje en dat boek met 'die heerlijke particuliere oninteressante feitjes', zoals Jelle op Twitter schrijft. Dochter Karen Titulaer zei gisteren droog tegen het AD: "Mijn vader heeft ruim vijftig boeken geschreven. Heel jammer dat alleen zijn biografie werd uitgelicht".

Volledige herinnering

De uitdrukking 'over de doden niets dan goeds' heb ik nooit echt begrepen. Waarom mag je niet de waarheid blijven zeggen over iemand? Dan neem je iemand toch meer serieus dan als je alleen maar de plooien gladstrijkt? Na dit miskleunende 'eerbetoon' van maandag begrijp ik het wel. Het laatste wat je over iemand zegt, blijft nagalmen. Wat je bij iemand kunt afkeuren, is altijd maar één waarheid, en een dode heeft recht op een volledige herinnering - het laatste wat hem rest.

Ironie is daarin een vals trucje. Jelle zei: "Het mooie is dat je nooit weet in hoeverre hij zichzelf nou totaal belachelijk vindt of niet". Is dat een compliment? Wat een gedachtenkronkels en geprojecteerde zelfreflectie. Kon Jelle maar gewoon staan voor zijn bewondering.

Excuses

 In een interview met dagblad De Limburger heeft Jelle Brandt Corstius zijn excuses aangeboden voor het DWDD-gesprek. Naar eigen zeggen heeft hij 'veel spijt' van de manier waarop Titulaer is besproken.

Lees ook: 'DWDD is toe aan een permanente zomerstop'

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden