Jaloezie en angst bepalen Nederlandse economie

Het kabinet laat zich gijzelen door cocktail van Wildersiaanse economische onnozelheid en xenofobe paniekzaaierij.

De wereld staat in brand. De VS balanceren langs de rand van de schuldenafgrond, de eurolanden zitten in crisisberaad, in de Arabische wereld is de geest uit de fles. Intussen moet het Westen nieuwe evenwichten vinden in een toekomst met verstoorde machtsverhoudingen, ecologische uitdagingen en demografische verschuivingen.

De Nederlandse politiek heeft hierop gereageerd door deuren en ramen te sluiten. Het buitenland is de grote veroorzaker van alle ellende. De Arabische wereld is de exporteur van een agressieve godsdienst, de Chinezen kapen banen en bedrijven weg, Europa is een bemoeial.

Ook het 'buitenland in het eigen binnenland' is een bron van zorg voor de politiek. Illegale immigranten ondermijnen de welvaartsstaat, Polen houden landgenoten werkloos, Nederlandse Marokkanen en Turken verschuilen zich in een islamitisch Paard van Troje, en economische vluchtelingen trachten van onze riante uitkeringen te profiteren. Geen wonder dat Henk en Ingrid hun heil zoeken bij een politicus die zegt wat zij denken. Helaas is dat gedachtegoed vooral een mengsel van economische onnozelheid en xenofobe onzin.

Het is een raadsel welke economieleerboeken Geert Wilders cum suis heeft geraadpleegd, maar zij pleiten zonder blikken of blozen voor het terugschroeven van Europese integratie of voor het inperken van internationale arbeidsmobiliteit. Ook zijn serieuze hervormingen uit den boze. Samen met de SP vecht de PVV uit wie zich de sociaal-conservatiefste partij mag noemen. Het ontslagrecht is heilig, evenals het recht op een onbetaalbaar vroeg pensioen. Hoe dat straks moet met toenemende krapte op de arbeidsmarkt, is van later zorg.

De vrijheid waarvoor de PVV staat, is heel bijzonder. Het is de vrijheid om het buitenland buiten de deur te houden; het is de vrijheid om het binnenlandse buitenland de deur uit te zetten; het is de vrijheid om broodnodige hervormingen tegen te houden. Het is een invulling van vrijheid die wordt gevoed door angst en jaloezie.

Het kabinet-Rutte/Verhagen laat zich gijzelen door een cocktail van Wildersiaanse economische onnozelheid en xenofobe paniekzaaierij. Feiten doen vaak niet ter zake. Met 'fact-free politics' zijn stemmen te winnen.

Centraal in het economisch beleid van het kabinet staat een ombuigingsprogramma van 18 miljard euro. Ondanks alle retoriek, komen veel ombuigingen neer op boekhouden van de koude grond. Cruciale hervormingen, zoals die van de arbeids- en woningmarkt, zijn taboe verklaard.

Ernstiger is de toon, die zich afzet tegen het buitenland en de elite. Dat schept een onaangenaam klimaat van angst en jaloezie, van intolerantie en geslotenheid.

Angst en jaloezie zijn niet bepaald de ingrediënten die een moderne economie in een veranderende wereld nodig heeft. Zo'n economie zou adaptief, creatief, gastvrij en speels moeten zijn. Zo'n samenleving moet investeren in duurzaamheid en vernieuwing. Zo'n economie zou de elite moeten koesteren, ook als die uit het buitenland komt. Het kabinet en zijn gedoogpartner stralen echter het tegendeel uit: kneuterige kleinzieligheid en in zichzelf gekeerde dommigheid. Met alle gevolgen van dien voor de economische toekomst van deze ooit zo open, gastvrije en vooruitstrevende Maas-Rijn-delta.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden