Jalaluddin Haqqani: van CIA-vriend tot een gevreesd terroristenleider

Jalaluddin Haqqani (m) in april 1991 op zijn Pakistaanse basis in Miranshah, met twee van zijn guerrillacommandanten, Amin Wardak and Abdul Haq (r). Beeld AFP

Hij was al een paar keer eerder dood verklaard, maar nu bevestigen de Taliban dat hun leider Haqqani is overleden.

Hij was bij het grote publiek bij lange na niet zo bekend als Osama bin Laden of de mysterieuze IS-leider Abu Bakr al-Baghdadi. Maar met het overlijden van de bejaarde Afghaanse jihadist Jalaluddin Haqqani hebben de Taliban een belangrijke symboolfiguur verloren, die veel strijders in Afghanistan inspireerde en talloze aanslagen orkestreerde. De Taliban, die zijn dood gisteren bekendmaakten, prezen Haqqani in een verklaring als een ‘voorbeeldig strijder’.

Haqqani behoorde tot de machtige Zadran-stam, die vooral leeft in de provincies Paktia, Paktika en Khost in Zuidoost-Afghanisten en in de zogenoemde tribale gebieden net over de grens in buurland Pakistan. Hij studeerde aan een conservatieve koranschool in Pakistan en ontpopte zich in de jaren tachtig tot een van de leiders van de door Amerika en Pakistan gesteunde mujahedeen, die vochten tegen de Sovjet-troepenmacht in Afghanistan.

Hij bleek een bekwaam krijgsheer en CIA-agenten brachten hem letterlijk koffers vol geld. “Hij was een van de goeien”, vertelde een voormalige CIA’er aan persbureau AP.

De bebaarde Haqqani groeide onder jihadisten uit tot een held en veel Arabische vrijwilligers sloten zich bij hem aan. Hij raakte ook nauw bevriend met Al Qaida-leider Osama bin Laden, die met strijders geregeld in Haqqani’s kampen in de provincie Khost bivakkeerde. En midden jaren negentig sloot hij zich aan bij de Taliban, die destijds een groot deel van Afghanistan in handen kregen.

Toen de Verenigde Staten in 2001, in reactie op de aanslagen op het World Trade Center, Afghanistan binnenvielen om de Taliban te verdrijven, bond Haqqani de strijd aan met zijn vroegere supporters, de Amerikanen. Hij zei niet te kunnen tolereren dat zijn land werd bezet door ‘ongelovigen’.

Het zogenoemde Haqqani-netwerk, dat volgens sommigen nog altijd banden onderhoudt met de Pakistaanse geheime dienst, ontwikkelde zich in de loop der jaren tot een van de machtigste facties binnen de Taliban. De groep staat tegenwoordig bekend om zijn gecompliceerde militaire operaties en gewaagde terreuracties, en wordt verantwoordelijk gehouden voor enkele van de bloedigste aanslagen in de laatste jaren in Afghaanse steden.

Terroristen van het Haqqani-netwerk waren ook de eersten in Afghanistan die zelfmoordaanslagen pleegden – een fenomeen dat tot dat moment onbekend was in het Zuid-Aziatische land.

Of zijn dood veel zal uitmaken voor de kracht of de strategie van de groepering, valt te bezien. De ernstig zieke Haqqani droeg de operationele leiding jaren geleden al over aan Sirajuddin, een van zijn twaalf zoons, die ook de tweede man is van de Taliban. Zelf had de grotendeels verlamde Haqqani nog slechts een symbolische en adviserende rol op de achtergrond.

De afgelopen jaren doken meermaals berichten op, ook in gerenommeerde media, dat Haqqani was overleden. Maar die werden telkens betwist door de Taliban en door enkele van zijn familieleden.

Vandaag bevestigden de Taliban zijn dood wel. Volgens hen overleed Haqqani maandag op 71-jarige leeftijd in Afghanistan en is hij meteen begraven. De moslimstrijders voegden eraan toe dat de bejaarde veteraan lang vocht tegen een ernstige ziekte en dat hij aan bed gekluisterd was geweest.

Ze verzekerden in zijn geest door te zullen vechten: “Ook al is de heer Haqqani ons fysiek ontvallen, zijn ideologie en methodologie leven voort.”

Lees ook: Taliban bevestigen dood Omar, nieuwe leider gekozen

In 2015 overleed Mullah Omar, de geheimzinnige spirituele leider van de Afghaanse Taliban. Twee hooggeplaatste Talibanfiguren bevestigden toen zijn dood. De islamistische terreurorganisatie koos meteen een nieuwe leider.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden