Jager met branie

Eindelijk was daar dan het gloriemoment van Rijkman Groenink. Begin deze week kon de topman van ABN Amro bekendmaken dat de bank er dan toch in was geslaagd om Banca Antonveneta over te nemen.

Als allereerste buitenlandse bank kreeg ABN Amro daarmee vaste voet op Italiaanse bodem.

Hij heeft er lang op moeten wachten. Lange tijd lukte het Groenink, de man met het geaffecteerde stemgeluid en het branieachtige uiterlijk, maar niet om een tweede Europese markt te veroveren. Vroeger was hij al een paar keer, toen nog alleen als lid van de raad van bestuur, nauw betrokken bij mislukte overnameavonturen in België en Frankrijk. Nu, als voorzitter van de raad van bestuur, leek het aanvankelijk opnieuw niet te lukken.

En dat terwijl Groenink, een fervent jager die al eens in zijn eigen arm schoot, toch altijd een wonderkind van bancair Nederland was.

Hij brak op jonge leeftijd door bij de Amro-bank. Met 33 jaar, in 1982, was hij al directeur bijzondere kredieten; zes jaar later zat hij in de raad van bestuur.

Helemaal rimpelloos verliep zijn carrière niet. Als eindverantwoordelijke voor moeilijke leningen was Groenink betrokken bij affaires die hem als getuige in de rechtszaal brachten. “Hij kon creatief meedenken als een bedrijf in grote nood was“, stelt financieel publicist Marcel Metze eufemistisch vast. “En hij was goed in het wegpoetsen van onregelmatigheden. Een handige man.“

Die handigheid bleek echter geen garantie voor succes als bestuursvoorzitter. Bij zijn aantreden als topman in 2000 werd Groenink vooral getypeerd als een harde zakenman, emotieloos bijna. Een goede eigenschap misschien voor iemand die de degelijkheid van bedrijven moet beoordelen, maar veel minder voor iemand die de bank naar buiten uit moet dragen.

In de jaren na zijn aanstelling als topman ging het dan ook mis met Groenink, in de eerste plaats op strategisch gebied. Zo stelde hij zeer ambitieuze doelen voor zijn bank, die hij vervolgens niet kon waarmaken. Daarnaast zette hij sterk in op het uitbouwen van de zakenbank van ABN Amro. Toen in de jaren na zijn aantreden de economie instortte, moest hij die doelstelling ijlings laten varen.

Maar waar Groenink het meest opzichtig faalde, was in de communicatie. Onder zijn leiding verdwenen duizenden banen. Dat leidde al tot onrust, maar Groenink maakte het met zijn optreden erger. Zo stuurde hij een kwart van de Nederlandse werknemers een brief waarin hij ze als onmisbaar betitelde. Het overige, blijkbaar 'misbare' personeel was not amused.

“Hij kwam een beetje verlegen over, en ook wat ijdel“, zegt Metze over het optreden van Groenink in diens beginjaren.

'Hautain' noemt Hans Westerhuis het zelfs. De voorzitter van de Europese Ondernemingsraad van ABN Amro heeft in die functie vaak met Groenink te maken. In het begin was het optreden van de nieuwe topman ongelukkig, vindt hij. “Ik heb destijds eens tegen hem gezegd dat hij iets moest doen aan zijn communicatieve vaardigheden.“

In Groeninks voordeel spreekt dat een paar dagen na die opmerking een communicatiemannetje bij Westerhuis aan de lijn hing. Of ze niet eens moesten praten over wat er anders moest. “Er werd in ieder geval wel geluisterd.“

En geleerd, vindt Westerhuis nu. “Het empathisch vermogen van Groenink is verbeterd. Hij heeft enorme vooruitgang geboekt in zijn externe optreden. Hij zit beter in zijn vel en straalt meer zelfvertrouwen uit.“ Belangrijk is dat Groenink er niet zomaar meer van alles uitflapt: “Hij heeft tot drie leren tellen.“

Overigens, stelt Westerhuis, is er ook een aimabele kant aan Groenink. “Als bankier is hij misschien hard, maar als mens heb ik hem als heel sociaal leren kennen.“ Misschien dat ook zijn persoonlijke omstandigheden ertoe hebben bijgedragen dat Groenink wat van zijn branie heeft verloren. Hij hertrouwde met zijn secretaresse en heeft met haar twee jonge kinderen.

Ondanks de ongelukjes in zijn begintijd kan Groenink toch tevreden terugkijken op wat hij de afgelopen jaren heeft bereikt, vooral voor de reputatie van zijn bank. ABN Amro is de laatste jaren zelden negatief in het nieuws, en bleef in de luwte tijdens de discussie over de graaicultuur in het bedrijfsleven.

Toen tijdens de laatste cao-onderhandelingen de riante arbeidsvoorwaarden van de werknemers neerwaarts werden bijgesteld, leidde dat tot weinig ophef. En nu komt daar het succes in Italië bij. In de financiële wereld kan Groenink even niet meer stuk.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden