Jaarlijks drama met de migrant in de hoofdrol

Gisteren moest ik drie keer om een kopje voor bij de thee vragen in het In&Out-restaurant, en vrijdag duurde het bij een Japans eethuis vijfenveertig minuten tot de menukaart op tafel kwam - laat staan dat er eten werd geserveerd. Dat dipje in de service is een seizoensverschijnsel: het aantal personeelsleden in de dienstensector is vier dagen voor het Chinees Nieuwjaar gehalveerd.

Peking en andere steden lopen langzaam maar zeker leeg. Het Lentefestival breekt met 3,6 miljard reisbewegingen dit jaar alle records. Is de officiële vakantieweek voorbij, dan is het nog een week lang chaos in de treinen, vliegtuigen en op de wegen om terug naar de stad te komen waar men woont en werkt.

Chunyun, zoals de Chinezen de grootste migratie in de mensheid noemen, is een jaarlijks terugkerend transportdrama met vaste hoofdrolspelers. Het middenklasse-gezin inclusief jengelend kind, dat in het gloednieuwe autootje op weg naar het ouderlijk huis op een besneeuwde snelweg komt vast te staan. De migrantenwerker die geen treinkaartje heeft weten te bemachtigen, en bij wijze van wanhopig protest naakt op het stationsplein staat. Mijn favoriet is de fabrieksarbeider-met-een-motorfiets, die weer, wind en gevaarlijke wegen trotseert.

Een paar jaar geleden zijn zo'n honderd mannen en vrouwen die werken in de fabrieken in Zuid-China ermee begonnen: ze rijden op hun motorfietsen naar hun geboortedorp. Het is de allergoedkoopste manier om thuis te komen.

De documentaire '1750 Kilometer', die een jong echtpaar volgde tijdens hun tocht huiswaarts, dwingt diep respect af voor de motorrijders. Sommige mensen kachelen dagenlang met zestig tot tachtig kilometer per uur door de regen, koude mist of natte sneeuw. Op hun monotone weg biedt een sigaret tijdens een plaspauze een beetje verlichting, terwijl ze een vuurtje van dor gras stoken om hun verkleumde handen aan op te warmen. 's Avonds liggen ze op een houten plank onder een dun dekbedje in het allergoedkoopste logement wezenloos voor zich uit te staren, te moe om iets te eten. Van stro uit hooibergen vlechten ze sneeuwbanden. Naast ongelukken is de voornaamste angst onderweg in slaap te vallen. Daarom hebben ze een geluidsinstallatie op hun motorfiets, en cd's met Chinese disco.

Ondanks de ontberingen gaan steeds meer migranten zo naar huis: dit jaar zijn het er 600.000. Gemeentes op de belangrijkste motorroutes hebben inmiddels speciale 'motor-migranten-dienstverleningspunten', waar bedrijven met een warm hart en een goed oog voor de PR-potentie van de migrant-en-route gratis producten aanbieden. Begonnen als eenvoudige pitstops met warm water en reparaties zijn het nu ware 'migrantenknuffelstations', waar motorrijders als helden worden ingehaald met kommen hete soep, gratis regenjassen, medicijnen, feestelijke nieuwjaarsstickers en zelfs speciale warmhoud-kussentjes voor in de handschoenen. Dit jaar gooit oliemaatschappij Sinopec er voor de eerste 10.000 motorrijders zelfs een gratis volle tank tegenaan.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden