'Ja, het CDA zit in het midden'

Partijcongres | Sybrand van Haersma Buma wordt weer lijsttrekker van het CDA. Hij spreekt zich uit tegen polarisatie.

Het is nog een lange weg naar de verkiezingen voor de Tweede Kamer in maart 2017. Maar het officieel aantreden van de lijsttrekker biedt een vaag beeld van hoe een partij zich opstelt. CDA-aanvoerder Sybrand van Haersma Buma presenteerde zich zaterdag op het partijcongres in Utrecht als een man van het midden, het alternatief voor links en rechts.

Buma werd door het congres aangewezen als eerste man op de lijst voor de Kamerverkiezingen. In zijn speech zei hij: "Ik wil een politiek van het midden." De weg die Buma bewandelt 'leidt niet verder naar links of naar rechts'. "Tegenstellingen hebben we genoeg. Polarisatie is de vijand van de oplossing." Bij de oprichting van het CDA moest toenmalig leider Dries van Agt al duidelijk maken waar het CDA stond: "We maken geen buiging naar links en buigen niet naar rechts".

Ondanks de woorden van Buma is toch het beeld dat hij het CDA de afgelopen jaren naar rechts heeft getrokken. Hij hamerde op lastenverlichting, op veiligheid en een kleinere overheid. Het was kennelijk nodig om te zeggen dat de partij toch in het midden zit, maar Buma richtte zijn kritiek voornamelijk tot de VVD. Dat wordt in de verkiezingscampagne waarschijnlijk zijn grote concurrent. Hij sprak over 'gebroken beloftes' van de liberalen en stelt dat 'Nederland met Mark Rutte in een kramp terecht is gekomen'.

De CDA-leider legde in zijn toespraak de nadruk op normen en waarden en vindt dat het afgelopen moet zijn met schelden, vernederen en beledigen. "De vrijheid van meningsuiting biedt geen recht om te beledigen, en geen recht om maar wat te roepen, hoe kwetsend en hatelijk ook." Buma vindt dat andere partijen te tolerant zijn over vrijheid van meningsuiting. En hij noemde weer de VVD.

Hij maakte ook duidelijk dat van het CDA een harder buitenlandbeleid te verwachten is als de partij deelneemt aan een volgend kabinet. Kritischer over Europa en over samenwerking met Turkije. "Zijn wij op de goede weg als wij in Europa het vluchtelingenvraagstuk willen oplossen door ons over te leveren aan een president die in eigen land democratie en mensenrechten aan zijn laars lapt?"

Buma was de enige kandidaat voor het lijsttrekkerschap. Alhoewel het congres een paar jaar geleden nog meende dat lijsttrekkersverkiezingen prachtig zijn, is er nu geen behoefte aan een discussie over koers en ideologie. De ruzies bij het CDA over de samenwerking met de PVV in 2010 zijn nog te vers. Aardig zijn voor elkaar, samen optrekken, is nu het motto. Kandidaten die zich meldden om met Buma in het strijdperk te treden kregen te horen dat zij geen kans maken. Het bestuur concludeerde dat Buma 'er met zijn nuchterheid en standvastigheid met kop en schouders bovenuit stak', zei voorzitter Ruth Peetoom op het congres.

Het CDA vergadert in september met 1000 leden over het verkiezingsprogramma: alle afdelingen kunnen mensen afvaardigen. Het programma dient beknopt te zijn, is de opdracht en moet in januari door het partijcongres worden vastgesteld. Oud-minister Liesbeth Spies selecteert een rijtje namen van mogelijke Kamerleden en die kandidatenlijst komt in november op een congres aan de orde.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden