Ja, de Ajax-directie kan aanblijven

Algemeen directeur Edwin van der Sar in januari tijdens het trainingskamp van Ajax in Albufeira, Portugal. Beeld Erwin Spek

Niet de directeur, welke dan ook, maar de trainer is de belangrijkste man, weten ze bij PSV. Of Ten Hag dat nog bij Ajax kan zijn, mag ernstig worden betwijfeld.

De 32ste speelronde in de eredivisie wordt morgenavond afgesloten met Ajax-VVV. Dat wordt geen gezellige boel in de Arena, een doorsnee en nu ook nog loze competitiewedstrijd voor Ajax, luttele dagen na de daverende knock-out door kampioen PSV.

In sferen van oproer, maar misschien ook wel in die van totale berusting zullen vragen door het stadion waren. Kan algemeen directeur Van der Sar nog aanblijven na het vierde seizoen op rij zonder landstitel? En technisch directeur Overmars? Hoe moet of kan het nog verdergaan met trainer Ten Hag? Ja, hij zit er pas een paar maanden, maar hij heeft niet het kampioenschap geboden waarvoor hij werd aangesteld en waartoe hij in staat werd geacht.

Het contrast met de rust bij PSV doet zijn werk in de beeldvorming. Daar wordt kalm beleid gevoerd, al jaren door algemeen directeur Gerbrands en technisch directeur Brands. Ze lieten de bekritiseerde trainer Cocu vroeg in het seizoen zitten, na de uitschakeling in Europa. Laat ter relativering gesteld zijn dat er in dat stadium geen serieuze alternatieven waren. Zo moeilijk was het verder waarachtig niet om de rust te bewaren bij de koploper, waar Cocu al boetserend met een begrensde selectie verreweg de belangrijkste factor was.

Bosz

Nee, zo'n trainer had Ajax niet. Die had het nog kunnen hebben, zo wordt althans hier en daar geredeneerd. In die lezing wordt de directeuren verweten dat ze Bosz, die Ajax vorig seizoen naar de Europa Leaguefinale leidde, hebben laten gaan. Bosz kreeg een lucratieve aanbieding van Borussia Dortmund en bij Ajax vroeg hij veel, door - als passant - zijn staf te willen hervormen.

Was het vreemd dat Ajax daaraan niet tegemoet wilde komen, gevoegd nog bij de sportieve achtergrond? Bosz speelde met Ajax roulette-voetbal in Europa, in de finale uiteindelijk genadeloos afgestraft door Manchester United. Was het vreemd dat de oud-topvoetballers in Ajax' leiding daar toch ook wat bedenkingen bij hadden? Kijk naar het cv van Bosz: te verwaarlozen in het buitenland (na enkele maanden ontslagen in Dortmund), niet meer dan gemiddeld in de Nederlandse subtop, bij Ajax een schakel in de keten van vier jaar zonder titel.

Keizer

Ajax ontsloeg zijn opvolger Keizer al in december. Had hij, uit eigen huis weggeplukt bij het tweede team, al niet de indruk gewekt te licht te zijn voor Ajax? Ajax werd uitgeschakeld, in het bekertoernooi uiteindelijk door degradatiekandidaat FC Twente en al veel eerder in Europa. Ja, het drama rond Nouri was een zware last voor Keizer en Ajax, maar tegelijkertijd (hoe wrang ook) een onpeilbare: in nota bene beide Europese plaatsingswedstrijden, tegen het Franse Nice en het Noorse Rosenborg, stond Ajax kort voor het einde in een voordelige positie.

Het was al met al zo vreemd niet dat Ajax, Neerlands grootste en rijkste club, met de pijnlijke dreiging van een vierde jaar op rij zonder titel ingreep. Objectief en cijfermatig beschouwd is het missen van de titel uiteindelijk moeilijk aan de trainerswissel toe te schrijven. Een blik op de gelijkmatige prestatiecurve van PSV na de winterstop laat geen andere gevolgtrekking dan dat de situatie voor Ajax, onder Keizer al op achterstand, met zijn vorige trainer nu of hooguit een week later dezelfde zou zijn geweest: weer geen kampioen.

Zelfoverschatting

Iets anders is de keuze voor eerst de onervaren Keizer en later voor Ten Hag, die op het toch onvergelijkbare niveau van de Nederlandse subtop werkzaam was geweest. Daaraan lag de diepgewortelde zelfoverschatting bij Ajax ten grondslag: het argeloze gevoel dat dat gewoon maar moet kunnen, met al die goed geachte voetballers in Amsterdam. Die verkeerde inschatting is de directeuren aan te rekenen, met de aantekening dat iedereen in Amsterdam Zuidoost met dat sop is overgoten - zonder kom je er niet binnen.

Dan kunnen directeuren opstappen of worden weggestuurd, waarom door (sommige) supporters om het hardst zal worden geschreeuwd. Maar wat zal dat helpen, als hun opvolgers met hetzelfde sop binnenkomen, en zo de cirkel zal blijven doordraaien?

Laat als kanttekening ook even gememoreerd zijn dat de selectie van Ajax, bijeengebracht door de directie, vóór dit seizoen vrij algemeen als de beste van Nederland werd ingeschat. Dat maakt het toch vreemd om alle pijlen nu op de directeuren te richten.

Ja, ook zij gingen jarenlang in het eenzijdige voetbaldenken bij Ajax voorbij aan essentiële elementen, sturende en stuwende kwaliteiten in het veld vooral. Maar de aankoop van de Argentijnse verdediger Tagliafico leek in de winterstop een eerste signaal van inkeer, van bijstelling van het aankoopbeleid - een switch toch van de zittende directeuren. Ajax lijkt vooral gebaat bij een vervolg van dat spelersbeleid, waarmee de vereiste bundeling is samen te stellen van techniek en in een teamsport onmisbare facetten.

Ten Hag

Bij zo'n bundeling hoort dan, om bij PSV terug te keren, een goede trainer. In Eindhoven werd dit seizoen bovenal bevestigd wat bijvoorbeeld Brands er altijd zegt: niet welke directeur dan ook, maar de trainer is de belangrijkste man in een voetbalorganisatie. Of Ten Hag die goede trainer en daarmee die belangrijkste man voor Ajax nog kan zijn, valt ernstig te betwijfelen. Hij zou na een half jaar de spelers lof toegezwaaid te hebben een andere richting moeten inslaan, wat weinig geloofwaardig zou zijn - om over zijn moeizame presentatie nog te zwijgen.

Verder, ondanks veel, met de directeuren en een andere trainer. In de repeterende stormen bij Ajax zullen er ongetwijfeld zijn die meer, zo niet alle, koppen willen zien rollen, maar het lijkt - plussend en minnend - de beste oplossing.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden