column

Ivanka Trump is de enige Trump-fluisteraar in het Witte Huis

De Amerikaanse president Donald Trump en zijn dochter Ivanka. Beeld AP

Als je ook maar de helft van de verhalen gelooft die over Jared Kushner in de media zijn verschenen, dan zou je hem per direct uit het Witte Huis willen verbannen. Dat de naam van zijn vrouw Ivanka Trump daarbij genoemd wordt, is relatief nieuw.

Maar liefst 81 Amerikaanse organisaties en personen kregen afgelopen week een dreigende brief van een commissie van het Huis van Afgevaardigden: verstrek ons informatie voor een aantal lopende onderzoeken naar mogelijk machtsmisbruik en corruptie door de president en zijn omgeving. Bij weigering volgt een officiële dagvaarding.

Er waren belangrijke instellingen en departementen bij, zoals de FBI en het ministerie van justitie, en het Witte Huis zelf. Er waren personages bij die president Trump vrijwel zeker afschermden bij onfrisse zaken, zoals de boekhouder van de Trump Organization, Alan Weisselberg, en de uitgever van onder andere het roddelblad National Enquirer, David Pecker. En zijn naaste familie is aangeschreven: zijn zoons Eric en Donald jr. en zijn schoonzoon Jared Kushner. Maar één naam ontbrak opvallend genoeg: Ivanka Trump.

Oogappel

Is dan tenminste één van Trumps volwassen kinderen niet besmet door de schandalen rond de president? Of hopen de Democraten, die het na de verkiezingen van november vorig jaar voor het zeggen kregen in het Huis van Afgevaardigden, een complete oorlog met de president te voorkomen, door tenminste zijn oogappel nog even buiten het moddergevecht te houden?

In dat laatste geval lijkt die poging geen lang leven beschoren. Want enkele dagen later al kwam er over Ivanka persoonlijk een pijnlijke onthulling. De FBI en de CIA zouden er bezwaar tegen hebben gehad dat zij – in dienst als adviseur van de president – de hoogste staatsgeheimen zou mogen inzien. Maar ze kreeg die status toch. Op bevel van de president zelf.

Datzelfde was eerder ook al uitgelekt over haar man, Jared Kushner. The New York Times onthulde dat hoge medewerkers van de president daar geschokt door waren. Zowel zijn toenmalige stafchef John Kelly als de advocaat van het Witte Huis, Donald McGahn, vonden het nodig hun bezwaren meteen op te schrijven. Zoiets doet een hoge ambtenaar niet om zijn baas te overtuigen – daarvoor is het dan al te laat. Het is eerder een teken dat hij of zij verwacht er later voor het Congres of in de rechtszaal over te moeten getuigen; een memo dat geschreven is wanneer alle feiten nog vers in het geheugen zitten, draagt dan bij aan de geloofwaardigheid.

Kushners wolkenkrabber

Wat president Trump deed, was niet verboden. Als president is hij de baas over alle federale ambtenaren en opperbevelhebber van de strijdkrachten – en daarmee dus ook de hoogste autoriteit als het gaat om het delen van staatsgeheimen. Ongebruikelijk was het wel, het riekt natuurlijk naar nepotisme. En mogelijk bracht hij er de staatsveiligheid mee in gevaar. Want als je ook maar de helft van de verhalen gelooft die over Jared Kushner in de media zijn verschenen, dan zou je hem per direct uit het Witte Huis willen verbannen.

Sommige van die berichten suggereren dat hij daar zijn eigen belangen dient. Tot hij adviseur werd van de president was hij projectontwikkelaar, directeur van het familiebedrijf Kushner Companies. Maar daarmee ging het even niet zo goed: een door Kushner gekochte wolkenkrabber in New York bleek minder waard dan gedacht. En de lening waarmee hij was gekocht, zou begin 2019 moeten worden afgelost. In zo’n situatie is het lastig zoeken naar kopers of mede-investeerders. Maar inmiddels is het probleem opgelost: een bedrijf uit Canada heeft het hele gebouw gehuurd voor 99 jaar en al die huur vooruitbetaald. Achter dat bedrijf zit onder andere het staats-investeringsfonds van Qatar. Uiteraard bezweren dat fonds en de regering van Qatar dat het om een puur zakelijke transactie gaat. Maar dat is moeilijk te geloven, zeker van een land dat na het aantreden van Trump in ernstige problemen kwam: de Amerikaanse regering steunde een blokkade van Qatar door buurland Saudi-Arabië.

Vriendschap zoeken met Jared Kushner is een populaire hobby in het Midden-Oosten. Hij is inmiddels beste maatjes met Mohammed bin Salman (MBS, de kroonprins en feitelijke machthebber van Saudi-Arabië. Terwijl de koninklijke leiding van dat land in Amerikaanse politieke kringen in een kwade reuk staat – volgens de veiligheidsdiensten werd de moord op journalist en dissident Jamal Khashoggi in opdracht van MBS gepleegd – houdt Kushner de hartelijke relatie in stand.

Twee weken geleden bezocht hij de hoofdstad Riad. Dat was op zich niet onlogisch, hij is door zijn schoonvader onder andere belast met het ontwikkelen van een vredesplan voor het Midden-Oosten. Maar al spoedig lekte uit dat hij het bezoek op een ongebruikelijke manier aanpakte: hij bracht de Amerikaanse ambassade niet op de hoogte, was niet geïnteresseerd in informatie die de lokale diplomaten wilden leveren en liet ook niemand van hen toe bij de gesprekken die hij had met koning Salman en MBS. Alleen één medewerker van het ministerie van buitenlandse zaken mocht er bij zijn.

Medeplichtig

Volgens Samantha Vinograd, voormalig lid van de Nationale Veiligheidsraad onder president Barack Obama, brengt Trump het landsbelang in gevaar door zijn schoonzoon zo’n hoge positie te geven tegen deskundige adviezen in. “Kushner heeft toegang tot de president, invloed en een combinatie van onervarenheid en hoogmoed - eigenschappen die hem een hoogst waardevol doelwit maken”.

En zelfs al zou hij alleen maar goede bedoelingen hebben, niets laten uitlekken en standvastig weerstand bieden aan pogingen van andere landen hem met geld of goede woorden in te palmen, dan nog is zijn hoge positie funest, vindt Vinograd. “Onze inlichtingenpartners – van wie de bronnen en methoden in rapporten terechtkomen die Kushner en Ivanka zouden kunnen lezen – zouden hun samenwerking met ons kunnen beperken.” Dat Ivanka’s naam daarbij genoemd wordt, is relatief nieuw. Tot nu toe kreeg ze vooral kritiek omdat ze geen kritiek had op haar vader – nergens werd dat beter weergegeven dan in de Saturday Night Live sketch ‘Complicit’ oftewel ‘Medeplichtig’. 

Inmiddels overwegen de Democraten toch ook Ivanka om informatie te vragen en haar eventueel te dagvaarden. Blijft de vraag waarom ze dat niet meteen deden. Sterker nog, vrijdag onthulde website Axios dat het Congres begin februari al officieus informatie kreeg uit het Witte Huis over de gang van zaken rond de toegang van Kushner en Ivanka tot staatsgeheimen. Niet op verzoek, maar spontaan, door medewerkers die de gang van zaken kennelijk schandalig vonden – of gewoon ‘Javanka’ of president Trump een hak wilden zetten. Er was dus alle reden om Ivanka aan de tand te voelen.

Schandalen

Misschien is er bij de Democraten dus inderdaad een laatste restje schroom om de hele familie van Trump aan te pakken. Of heel misschien vinden ze het zelfs wel in het landsbelang om hem in ieder geval deze adviseur te laten houden en haar zo lang mogelijk met rust te laten. Dat is het pleidooi van Trumps biograaf Michael D’Antonio, op de website van CNN.

Volgens D’Antonio is Ivanka, wat je ook verder van haar vindt, de enige Trump-fluisteraar in het Witte Huis: ze kan hem kalmeren en tot hem doordringen, iets wat zijn medewerkers doorgaans niet lukt met memo’s en Powerpoint presentaties. “Ze kan de lastige gesprekken voeren met de president, die alle hulp nodig heeft die hij kan krijgen. En dus is het misschien wel verstandig om haar het materiaal te laten lezen dat haar vader liever negeert.”

Het is goed mogelijk dat Ivanka ook in schandalen betrokken blijkt, vindt D’Antonio. Maar tot die tijd ‘kan ze haar land dienen op een manier die niemand anders kan’.

Trouw-correspondent Bas den Hond (standplaats Boston) schrijft wekelijks een column over de Amerikaanse politiek. Meer columns leest u op trouw.nl/basdenhond

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden