Italië worstelt met 'hotspots'

Vrees dat registratiecentra migranten niet functioneren. Wie niet meewerkt, moet de cel in.

PAULINE VALKENET

Op Brussels papier lijkt het zo'n eenvoudig plan: om de buitengrens van de Europese Unie beter te bewaken, moeten er in Zuid-Italië zogenaamde 'hotspots' worden opgezet. Daar dienen alle migranten die uit het Kanaal van Sicilië worden gevist naartoe te worden gebracht. In de hotspots zullen Italiaanse politiemensen samen met experts van de EU-organisaties Europol (politie), Frontex (grensbewaking) en Easo (asiel) de bootvluchtelingen allemaal identificeren en registreren. Zo moet worden voorkomen dat massa's migranten de Schengenzone blijven intrekken zonder te zijn geregistreerd.

De hotspots worden hier op Sicilië geconcentreerd omdat de migranten nog altijd in een constante stroom in de havens van dit eiland aan land worden gebracht. Er komt er ook een op Lampedusa, het rotsachtige eilandje ten zuiden van Sicilië. Er staat er één gepland in Taranto, in het gewest Apulië. Donald Tusk, voorzitter van de Europese Raad, wil dat ze alle zes uiterlijk eind november functioneel zijn.

Maar in het kleine kantoor in Catania, waar een groepje vertegenwoordigers van Europol, Frontex, Easo en de Italiaanse politie alvast samenwerkt en informatie deelt, zegt Frontex-woordvoerster Izabella Cooper dat zij nog helemaal niet met de hotspots bezig is en formeel van niks weet: "De Italiaanse autoriteiten hebben ons daar nog niet over geïnformeerd."

Ondertussen maakt Giusi Nicolini, de burgemeester van het kleine Lampedusa, zich wel al grote zorgen. Want de hotspots moeten als filter functioneren: vluchtelingen die kans maken op politiek asiel mogen in Europa blijven en vluchtelingen die het stempel 'economisch' krijgen, mogen dat niet; die moeten direct worden opgesloten en teruggestuurd. Burgemeester Nicolini: "De onontbeerlijke afspraken met de landen van herkomst ontbreken vaak. Ik denk dat we te maken krijgen met heel grote aantallen migranten die moeten worden opgesloten en die in veel gevallen onmogelijk kunnen worden uitgezet."

Ook Alessandro Pansa, hoofd van de Italiaanse politie, uit zijn twijfels openlijk. Tegen de Oostenrijkse krant Der Standard zei hij: "We moeten nog zien of de hotspots zullen werken." Pansa weet namelijk dat het eenvoudige Brusselse plan op Italiaanse bodem knap lastig blijkt. Een hoge horde is bijvoorbeeld de verplichte identificatie en registratie van alle migranten.

Daniela Stradiotto, bazin van de technische recherche, vertelde het parlement deze maand dat als een migrant weigert zijn vingerafdrukken te laten nemen en ook absoluut niet wil worden gefotografeerd, zij machteloos is. Want de Italiaanse wet staat haar niet toe mensen daartoe te dwingen. "Ze draaien hun hoofd weg of doen hun ogen dicht", vertelde Stradiotto. "En als ze de vingerafdrukken weigeren, kunnen we moeilijk hun vingers breken." Ze meldde dat een derde van de bijna 130.000 migranten die dit jaar in Italië aan wal zijn gebracht, heeft geweigerd zich te laten identificeren en registreren; het gaat met name om Syriërs en Eritreeërs die in een ander EU-land asiel willen aanvragen.

Weigeraars zullen, net als de economische vluchtelingen, moeten worden opgesloten in detentiecentra. Maar bij de Italiaanse politie en veiligheidsdiensten worden ze niet blij van zulke centra. Want die zullen binnen een mum van tijd vol zitten. Vol met mensen die niks te verliezen hebben. De vrees is dat daar vechtpartijen uitbreken, brand wordt gesticht, migranten proberen te ontsnappen of zelfs zelfmoord plegen.

undefined

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden