Italië wil meedoen met de Chinese Nieuwe Zijderoute, tot ongenoegen van de VS

Een presentatie van het megaproject om China beter te verbinden met de rest van de wereld in Hong Kong. Beeld REUTERS

Italië vreest de Middellandse Zee te verliezen aan Griekenland. Het overweegt daarom met China samen te werken.

Om het merk ‘Made in Italy’ beter aan de man te brengen in China, wil Italië meedoen aan het Chinese Belt and Road-initiatief, een netwerk van treinverbindingen en havens die ­samen de Nieuwe Zijderoute vormen. Als de Chinese president Xi Jinping eind deze maand een bezoek brengt aan Italië, is de Italiaanse premier ­Giuseppe Conte van plan een overeenkomst te ondertekenen.

Dit voornemen zorgt voor internationale spanningen. De Verenigde Staten ziet die samenwerking tussen Italië en China niet zitten. Een veiligheidsadviseur van het Witte Huis adviseert de Italiaanse overheid ‘geen ­legitimiteit te verlenen’ aan dit ‘ijdele Chinese infrastructuurproject’. China merkte op dat Amerika zich met zijn eigen zaken moet bemoeien.

De Italiaanse vice-premier Luigi Di Maio zei zondag dat Italië slechts mee wil doen aan de zijderoute om de export te vergroten, niet om de politieke banden met China aan te halen. Maar politiek en zaken gaan bij China vaak gelijk op. Bij de aanleg van al die infrastructuur in Azië, het Midden-Oosten, Europa en Afrika gaat het China ook om het uitwisselen van technologie en cultuur. Verder spelen militaire doelen een rol; havens helpen China bijvoorbeeld zijn territorium te markeren in de Zuid-Chinese zee. Het project krijgt ook kritiek, omdat China landen in Azië en Afrika opzadelt met hoge schulden.

Europese animo

Italië zou niet het eerste Europese land zijn dat deelneemt aan de Nieuwe Zijderoute. Kroatië, Tsjechië, Hongarije, Griekenland, Malta, Polen en Portugal gingen de Italianen voor. Ook lopen er samenwerkingen via de Aziatische Infrastructuurinvesteringsbank. Italië zou wel het eerste G7-land zijn.

Voor Italië is China dichterbij komen te liggen. De Middellandse Zee is belangrijker geworden voor de wereldhandel dankzij de verbreding van het Suez-kanaal, de grotere containerschepen en de samenwerking met Chinese bedrijven, schreef econoom Giorgio Prodi van de Italiaanse Ferrara Universiteit twee jaar geleden al in een artikel over de Nieuwe Zijderoute vanuit Italiaanse perspectief.

Maar Italië moet oppassen niet in de marge te belanden, nu China ­zoveel in de Griekse haven Piraeus ­investeert, merkte hij op. De aanleg van treinverbindingen tussen Griekenland en Centraal-Oost-Europa vergroot het risico dat Italië logistiek wordt omzeild.

Prodi voegt daar nu aan toe: “De Griekse haven van Piraeus is een ­directe concurrent voor Italiaanse havens, maar tegelijkertijd kunnen deze havens samenwerken als een netwerk. Samen kunnen ze de strijd aan met de havens van Noord-Europa. De havens van Triëst en Genua werken al aan meer capaciteit en efficiëntie.”

Wil Italië profijt hebben van de betere verbindingen dankzij de Nieuwe Zijderoute, en meer exporteren naar China en Azië, dan zal het ook moeten investeren in binnenlandse treinverbindingen en snelwegen, zegt de econoom. Dat zal niet gemakkelijk zijn, vanwege de hoge staatsschuld.

Irritatie

Van 22 tot 24 maart is Xi Jinping in Italië te gast. Als Italië de overeenkomst met China ondertekent, werkt het diplomatieke risico twee kanten op, zegt Prodi. “De VS hebben al negatief gereageerd. En als Italië de overeenkomst met China ondertekent, maar die onder druk van traditionele bondgenoten niet volledig kan nakomen, zal dit China irriteren.” Hij merkt op dat de inhoud van de overeenkomst nog niet bekend is.

Het is beter als dit soort handelsrelaties door de Europese Unie worden verzorgd, zegt de econoom. “Alleen de EU heeft de juiste omvang om op gelijkwaardig niveau met China te kunnen onderhandelen.”

Lees ook:

‘China pakt ons gewoon in’

Er is een nieuwe wereldorde op komst met China als dominante supermacht, betoogt Rob de Wijk in zijn nieuwe boek. Het Westen maakt nog een kansje, als het zich verenigt en er een echte strategie tegenover zet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden