Italië-route nu weer massagraf

vluchtelingen De VN vrezen dat afgelopen week 700 migranten verdronken. Hoe voorkomt Europa nieuwe massagraven op zee?

De Balkanroute, waarover vorig jaar ruim 700.000 vluchtelingen naar Europa kwamen, lijkt succesvol gesloten, hoewel de omstreden overeenkomst met Turkije over Syrische vluchtelingen allesbehalve zeker is. Ondertussen is het water in de Middellandse Zee opgewarmd, de golven zijn vrij laag. Even was Europa vergeten dat de Zuidroute, van Libië naar Italië, ook heel dodelijk kan zijn.

De afgelopen week zouden in drie dagen tijd bij verschillende rampen 700 migranten op weg naar Italië zijn omgekomen. De boten zijn van slechte kwaliteit, de mensensmokkelaars genadeloos. Donderdag werd een boot zonder motor en met volgens vluchtelingen ruim 600 mensen aan boord gesleept door een andere smokkelboot. Toen het gesleepte schip te veel water maakte, gaf de schipper van de sleepboot het commando het touw door te snijden. Honderden kwamen om, de 28-jarige Soedanese schipper is gearresteerd.

Het goede nieuws is dat de Italiaanse kustwacht vorige week op één dag 4000 mensen redde, in de hele week zo'n 13.000. Met enig cynisme zou je kunnen zeggen dat Italië hiermee de smokkelaars een deel van het werk uit handen neemt. Vorig jaar richtte Brussel een nieuwe missie op, na de grote ramp bij Lampedusa waarbij 800 mensen stierven. De militaire 'Operatie Sophia' zou de smokkelaars in het hart treffen en hun bootjes en benzinevoorraden aan de Libische kust vernietigen of in beslag nemen. Dat bracht eerder Somalische piraten de genadeklap toe. In de praktijk beperkt Operatie Sophia zich echter, net als de Europese grensbewaker Frontex en de Italiaanse kustwacht, tot het redden van de illegale migranten. De Veiligheidsraad heeft namelijk nog steeds geen resolutie opgesteld die het deze Europese marineschepen toestaat aan land te gaan.

De Zuidroute blijft zodoende een seizoens-walhalla voor mensenhandelaren. Sinds de val van dictator Kadafi is Libië de gatenkaas aan de Noord-Afrikaanse kust. Duizenden wanhopige migranten wachten daar op hun kans. Het was al lastig om met de Turkse president Erdogan tot een akkoord te komen, in het chaotische Libië is dat onmogelijk zolang er verschillende regeringen zijn. De VN hebben zich daarom bijzonder ingespannen om één regering van eenheid te scheppen. Er waren er drie, twee daarvan erkennen de nieuwe regering al. De VS beloofden onlangs in Wenen om wapens te leveren zodat die regering in Libië terreurgroep IS kan bestrijden.

De volgende stap is dat Italië de Libische kustwacht opkrikt met trainingen en nieuwe boten. Dat kan echter pas als Tripoli er zelf om vraagt. In Somalië lukte het uiteindelijk omdat sommige groepen belang kregen bij samenwerking met het Westen en de kust daadwerkelijk gingen bewaken.

Het verschil met de Balkanroute is dat de meeste bootvluchtelingen die op Italië koersen economische vluchtelingen lijken te zijn, vooral uit Nigeria maar ook uit het veilige Ghana, Senegal en Ivoorkust. De Italiaanse premier Renzi bezocht diverse Afrikaanse landen om terugkeerakkoorden te sluiten, zoals ook minister Koenders van buitenlandse zaken probeert te doen.

Want deze Afrikanen krijgen in Italië en de rest van Europa zelden politiek asiel, maar worden ook niet uitgezet. Er beginnen dit jaar wat proefprojecten waarbij ambtenaren van West-Afrikaanse landen naar Europa komen om onderdanen te identificeren en mee terug te nemen.

Opinie 20, commentaar

Kom afspraken asielzoekers na

undefined

In het kort

De Zuidroute over de Middellandse Zee eist opnieuw veel levens van vluchtelingen

De Italiaanse marine redde vorige week 13.000 mensen uit zinkende boten

Libië is niet in staat de mensensmokkel aan te pakken

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden