Italië rekent af met schandalen rond graaiende regiobestuurders

Salarissen en pensioenen van politici omlaag, declareren zonder bonnetje aan banden

De Italiaanse regering komt vandaag naar verwachting met maatregelen om de uitgaven en omvang van de regionale besturen in te perken. Het kabinet grijpt in na een golf schandalen rondom regionale bestuurders die corrupt blijken en schaamteloos hun zakken met publieksgeld vullen. Bij de schandalen zijn vooral, maar niet alleen, leden van Silvio Berlusconi's Partij van de Vrijheid (PdL) betrokken.

Italië bestaat uit twintig regio's. De besturen daarvan gaan over zaken als onderwijs, gezondheidszorg en politie. Het zijn in feite kleine parlementen en de fracties van de politieke partijen erin worden met miljoenen euro's gefinancierd door de staat. De salarissen, etentjes, reizen en andere onkosten van de 1396 bestuurders worden dus betaald met publieksgeld. Nu de economische crisis er bij de Italianen stevig inhakt, groeit hun woede over de zelfverrijking van hun regionale bestuurders.

Het meest recente schandaal betreft de regio Latium (waarvan Rome de hoofdstad is). De ex-fractievoorzitter van de PdL, Franco Fiorito, is dinsdag gearresteerd. Justitie verdenkt hem ervan 1,3 miljoen aan partijgelden te hebben verduisterd. Fiorito zou onder meer voor een SUV, flessen champagne, luxe hotelovernachtingen, een vakantie op Sardinië en een verwarmingsketel in zijn villa hebben betaald met partijgeld. Hij zegt: "Ik ben geen dief. Ik ben alleen nogal lichtzinnig met het geld omgegaan." Er zouden tientallen raadsleden bij dit schandaal betrokken zijn. De gouverneur van Latium, Renata Polverini van de PdL, moest daarom vorige week aftreden.

En in Lombardije (waarvan Milaan de hoofdstad is) loopt een justitieel onderzoek naar gouverneur Roberto Formigoni. Het PdL-zwaargewicht wordt ervan verdacht 8,5 miljoen euro aan steekpenningen te hebben aangenomen, onder meer in de vorm van vakanties en etentjes. Zakenmensen zouden zo gunsten van het regiobestuur krijgen. Formigoni ontkent en weigert op te stappen. Justitie doet ondertussen ook onderzoek naar de besturen van Piëmonte, Emilia-Romagna, Campanië en Calabrië.

Door alle schandalen neemt de afstand tussen kiezers en gekozenen alleen maar toe; veel Italianen zien hun politieke klasse als een dik betaalde kaste. Terwijl zij het zelf moeten doen met een gemiddeld salaris van 1300 euro netto per maand krijgen de raadsleden van, zeg, Latium een salaris van 13.000 euro per maand plus onkostenvergoeding.

De regering van Mario Monti wil nu proberen wantoestanden uit te bannen. De dagbladen melden dat er met honderden tegelijk gesneden gaat worden in het aantal raadsleden. Onkostenvergoedingen van duizenden euro's per maand zonder dat de regionale politici met bonnen hoeven te specificeren waar ze dat geld aan uitgeven, kunnen voortaan niet meer. Salarissen en pensioenen moeten omlaag en overal gelijk worden getrokken. Een externe organisatie zou de boekhoudingen van de fracties moeten controleren.

Commentatoren juichen de maatregelen toe, maar vragen zich af wat de sancties bij niet-naleving van die regels zullen zijn. Want Italië barst van de mooie regels en wetten die echter moeiteloos worden overtreden omdat controles en sancties ontbreken.

Silvio Berlusconi probeert zichzelf van alle schandalen te distantiëren. Ook de voormalige premier roept om sancties bij misbruik van het partijgeld. Berlusconi is nog steeds niet officieel lijsttrekker, maar heeft de blik uiteraard op de verkiezingen van begin 2013 gericht. Wat hij ziet is dat zijn partij steeds verder wegzakt: de PdL zou nog geen 20 procent van de stemmen krijgen, tegen bijna 40 procent bij de parlementsverkiezingen in 2008. En op Twitter staat de PdL niet meer voor vrijheid, maar voor de Partito dei Ladri: de Partij van de Dieven.

Vooral partij Berlusconi onder vuur

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden