Italië redt zich wel, sust nerveuze Monti

Markten bezorgd over staatsschuld

De spanning in Italië neemt met de dag toe nu de rente op Italiaanse staatsleningen weer stijgt. De regering is zeer bezorgd: hebben investeerders zo weinig vertrouwen in Italië dat die rente nog verder gaat oplopen? Dat is een rampscenario. Mario Monti, premier en minister van economische zaken en financiën, is er daarom op gebrand het wantrouwen bij de investeerders en de partners in de eurozone weg te nemen. Hij zweert dat hij niet om noodhulp zal vragen. "Wij hebben geen bescherming van Europa nodig. Italië komt er zelf wel uit", benadrukte hij woensdag, toen hij het parlement informeerde over de crisissituatie.

Monti vindt het wantrouwen en de angst van de financiële markten irreeel. Hij benadrukt dat Italië niet Spanje is: "Onze burgers en bedrijven hebben weinig schulden, het begrotingstekort is nog geen 3 procent, er is geen sprake van een vastgoed-zeepbel, onze banken zijn solide en de werkloosheid is relatief laag." Bovendien vraagt hij om geduld: zijn hervormingen werpen niet direct vruchten af, dat kost wat tijd.

Maar de financiële markten hebben niet zo veel aan Monti's boodschap. Zij zien vooral een land dat wankelt onder een staatsschuld van bijna 2000 miljard en dat al jaren veel te weinig groeit om die schuld te kunnen verkleinen. Dit jaar krimpt de economie met zo'n 1,5 procent.

De investeerders zien ook dat Monti's aanpak momentum verliest. De premier ging na zijn aantreden in november voortvarend van start. Hij hervormde het pensioenstelsel, pakte de gigantische belastingontduiking aan en hief onder andere eigendomsbelasting op het eerste huis. Maar zijn maatregelen om de markt te liberaliseren en het arbeidsrecht te versoepelen vonden veel critici niet vergaand genoeg. Monti kreeg het verwijt te bezwijken onder de druk van lobby's en parlementariërs.

Monti's populariteit daalt gestaag, zowel onder de kiezers als onder de politieke partijen. Enkele leden van partijen die dit kabinet steunen zeiden hardop dat Monti's bezuinigingsbeleid niet deugt en dat er maar beter snel weer verkiezingen kunnen worden gehouden.

Dinsdagavond vond de premier het daarom tijd voor crisisberaad met de leiders van de drie grootste partijen. Hij vroeg hen om hernieuwde steun en om regeringsmaatregelen in rap tempo goed te keuren. De partijleiders stemden toe; ze beseffen dat er geen alternatief is voor de ingetogen econoom. Monti, van zijn kant, kondigde aan dat hij staatsbezittingen wil verkopen en de miljardenopbrengst daarvan wil gebruiken om de staatsschuld te verminderen, al zei hij er niet bij om welk staatsbezit het gaat en hoeveel miljard hij denkt binnen te halen. Monti hamert er verder bij zijn eurozone-collega's op dat er razendsnel op Europees niveau 'geloofwaardige maatregelen' moeten komen om de economische groei te stimuleren. Want: "Zonder zulke maatregelen lossen we de problemen nooit op."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden