Italië dreigt havens te sluiten voor hulpschepen van ngo's

Beeld Photo News

De Italiaanse regering probeert schepen van ngo's die migranten uit zee pikken aan strengere regels te binden. Dat werkt niet.

Het was op Sicilië gisteren 'business as usual': hulporganisaties zetten meer dan zevenhonderd bootmigranten op het eiland af. Een schip van Artsen zonder Grenzen bracht 419 migranten aan wal, een schip van MOAS uit Malta kwam er 295 afleveren. Tot wanhoop van de Italianen blijven mensen uit West-Afrika en Bangladesh het land binnenkomen; de teller nadert de 100.000. De regering in Rome vreest dat 2017 met in totaal 200.000 immigranten een recordjaar wordt.

En daar zitten premier Paolo Gentiloni en zijn ministers enorm mee in hun maag. De regering probeert nu het aantal migranten een beetje in te dammen door de ngo's, die hen met hun schepen uit de Middellandse Zee redden, af te remmen. Gistermiddag onderhandelde de Italiaanse minister van binnenlandse zaken met de hulporganisaties. Hij eist dat ze een gedragscode ondertekenen. Doen de ngo's dat niet, dan dreigt hij de Italiaanse havens voor ze te sluiten.

Volgens de gedragscode zouden de ngo's geen lichtsignalen mogen afgeven om hun positie bekend te maken en moeten ze buiten de Libische territoriale wateren blijven. Italië eist ook helderheid over de financiers van de reddingsacties. En als de Italiaanse autoriteiten het nodig vinden, moeten de ngo's politiemensen aan boord accepteren.

Bang en boos

De ngo's steigeren; ze zeggen zich al aan alle wetten en regels te houden. Volgens het Duitse Sea-Watch kan Italië helemaal niemand verbieden om de Libische wateren in te gaan omdat het land daar geen zeggenschap over heeft. En het verbod om opgeviste mensen op zee over te dragen aan een ander, groter schip – een Italiaans marineschip bijvoorbeeld – deugt volgens de Duitse organisatie ook niet: daardoor moeten de ngo's na elke reddingsactie zelf helemaal terugvaren naar Italië met als gevolg dat ze dagenlang niet in de Middellandse Zee kunnen patrouilleren. Veel ngo's denken dat door deze gedragscode meer migranten op zee zullen doodgaan; dit jaar zijn dat er al ruim 2.300.

De Italiaanse regering weet natuurlijk best dat het aantal mensen dat de oversteek waagt door zo'n code nauwelijks zal afnemen. Maar ze moet wát. Onder de Italianen groeit de weerstand tegen de eindeloze rijen laag opgeleide Afrikaanse migranten die hun land binnenstappen, jaren moeten worden onderhouden en nauwelijks kunnen worden uitgezet. Burgemeesters verzetten zich steeds vaker tegen de komst van asielzoekers. Bij gemeenteraadsverkiezingen, vorige maand, deden rechtse en anti-immigratie partijen het verrassend goed. Veel kiezers blijken bang en boos.

Tegelijkertijd is ook de Italiaanse regering boos. Die voelt zich totaal in de steek gelaten door de andere EU-lidstaten, die wegkijken en Italië in zijn eentje laten doormodderen. Van de afgesproken verspreiding van asielzoekers over de EU komt weinig terecht; Oostenrijk en Frankrijk verscherpen hun grensbewaking zelfs. Tegen een groep ambassadeurs zei een geïrriteerde president Sergio Matterella maandag dat het hoog tijd is voor 'een serieuze en verantwoorde discussie'. Rome zoekt nu tamelijk wanhopig naar manieren om andere EU-landen toch bij de opvang van de migranten te betrekken.

Kansloos

Op dit moment zijn er twee Europese operaties gaande in de Middellandse Zee: Triton, bedoeld om migranten te redden, en Sophia, opgezet om de mensensmokkel aan te pakken. De EU-lidstaten kwamen gisteren overeen Sophia te verlengen tot eind 2018. De marineschepen van beide operaties brengen de mensen die ze oppikken ook allemaal naar Zuid-Italië.

Premier Paolo Gentiloni probeert nu voor elkaar te krijgen dat ze ook in Spanje of Frankrijk kunnen worden afgezet. Maar de Italiaanse pers is sceptisch: dat gaat Italië niet lukken. Ook het deze maand door de regering geopperde plan om tienduizenden migranten een verblijfsvergunning te geven waarmee ze verder Europa in kunnen trekken, lijkt kansloos.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden