Italië dreigt de EU-kas te treffen als Brussel niet met een oplossing komt voor de Diciotti

Opvarenden van de Diciotti in de haven van het Siciliaanse Catania. Ze mogen nog altijd niet van boord. Beeld EPA
Opvarenden van de Diciotti in de haven van het Siciliaanse Catania. Ze mogen nog altijd niet van boord.Beeld EPA

De 150 opvarenden van de Diciotti mogen nog altijd niet van boord. Het schip van de Italiaanse kustwacht ligt sinds maandag in de haven van het Siciliaanse Catania. Ook vertegenwoordigers van een tiental EU-lidstaten kwamen vandaag niet tot een oplossing.

Pieternel Gruppen

“Dreigementen zullen niet werken”, zei een woordvoerder van de Europese Commissie vandaag tegen Italië. Vicepremier Luigi Di Maio waarschuwde dat zijn land geen EU-contributie meer betaalt als Brussel niet met een oplossing komt voor de Diciotti. Dat schip van de Italiaanse kustwacht ligt sinds maandag in de haven van het Siciliaanse Catania, nadat het 177 mensen, voornamelijk afkomstig uit Eritrea, uit de Middellandse Zee redde.

Eerst had Rome gedreigd de opvarenden terug naar Libië te sturen, maar dat land liet al snel weten daar niets voor te voelen. Uiteindelijk kreeg het schip toestemming in Catania aan te meren, maar de opvarenden moesten aan boord blijven. 27 minderjarigen en zieken mochten het schip wel verlaten. Een aantal van de 150 achterblijvers zou inmiddels in hongerstaking zijn gegaan.

Het is niet voor het eerst dat Rome een schip met asielzoekers aan boord weigert toe te laten. Zo werd de Aquarius en de Seawatch met honderden asielzoekers aan boord afgelopen maanden de toegang tot Italië en Malta geweigerd. Maar tot nu toe ging het altijd om boten van hulporganisaties, niet van de eigen kustwacht. Rome wil nu voor zijn eigen schip ook eerst harde toezeggingen uit Brussel: andere landen moeten de asielzoekers overnemen, anders mogen ze niet van boord.

null Beeld Sander Soewargana
Beeld Sander Soewargana

Verdeling

Het lijkt een patroon te worden dat bij elke redding op zee ad hoc gezocht wordt naar landen die de asielzoekers van Italië willen overnemen. Dat zo’n aanpak niet lang houdbaar is, daar is de Europese Commissie wel van doordrongen.

Op haar initiatief kwamen vandaag vertegenwoordigers van een tiental Europese lidstaten informeel bijeen in Brussel om eens door te praten over een eerlijkere verdeling van asielzoekers binnen de EU. Als het niet met zijn allen lukt, dan maar met een kleinere groep, lijkt daarbij de gedachte.

Want dat het lastig is om de neuzen van alle lidstaten dezelfde kant op te krijgen als het gaat om herverdeling van asielzoekers, is afgelopen jaren wel duidelijk geworden. Brussel beloofde in de herfst van 2015, nadat meer dan een miljoen migranten en vluchtelingen in Europa aankwamen, Italië en Griekenland te ontzien. Daar kwamen immers de meeste asielzoekers aan. Zo’n 160.000 van hen zouden binnen twee jaar worden overgebracht naar andere lidstaten. Dat cijfer werd later naar beneden bijgesteld, tot 100.000. Maar ook dat aantal werd niet gehaald. Na de deadline waren slechts 35.000 asielzoekers (ruim 12.000 uit Italië en zo’n 22.000 uit Griekenland) door andere lidstaten opgenomen. Vooral landen in Oost- en Centraal-Europa lieten het afweten.

Nieuwe afspraken

Daarna zette Brussel vooral in op het hervestigen van 50.000 vluchtelingen voor de herfst van 2019 die nog géén voet op Europese bodem hebben gezet. De focus ligt daar onder meer bij vluchtelingen uit Libië, Soedan, Tsjaad en Ethiopië. Brussel heeft daar een half miljard euro voor uitgetrokken.

Nieuwe afspraken over het overnemen van asielzoekers die al in Europa zijn aangekomen, kwamen er niet. De Europese Commissie presenteerde ruim twee jaar geleden wel een plan voor de lange termijn voor het herplaatsen van asielzoekers, maar de onderhandelingen daarover zijn vastgelopen.

Voorlopig zal er dus nog veel geïmproviseerd moeten worden als het om de herverdeling gaat. Want ook al is het aantal mensen dat in de eerste helft van dit jaar via zee Europa bereikte met de helft verminderd in vergelijking met dezelfde periode vorig jaar, nog altijd 65.000 mensen waagden de overtocht, zo maakte IOM vandaag bekend.

Lees ook:

EU betaalt rekening voor Italiaanse weigering Aquarius

De Italiaanse weigering in juni om de migrantenboot Aquarius toe te laten, heeft de Europese Unie minstens 200.000 euro gekost. Dat is opmerkelijk, omdat die politiek getinte weigering geheel indruiste tegen het EU-migratiebeleid.

Hongarije hongerde asielzoekers uit

Vijf en een halve dag. Zolang kregen twee Syrische broers geen eten in het Hongaarse detentiecentrum waar ze vastzaten. Ook zes andere vluchtelingen werd volgens het Hongaarse Helsinki-comité dagenlang voedsel onthouden.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden