Italië bezuinigt sneller, maar weet nog niet hoe

'Allereerst moet politiek goede wil tonen en salaris inleveren'

Onder grote druk van de euro-partners en de Europese Centrale Bank belooft Italië eerder dan gepland te gaan bezuinigen. Vorige maand besloot het kabinet nog om het begrotingstekort in 2014 terug te dringen naar 0 procent, maar dat doel moet nu al in 2013 worden bereikt.

Italiaanse economen reageren positief. Ze vragen zich alleen wel af hoe de regering dat voor elkaar denkt te krijgen. Want premier Silvio Berlusconi en zijn minister van financiën Giulio Tremonti zijn nog niet verder gekomen dan vage beloftes; gedetailleerde maatregelen ontbreken. En dat kan de hoop van de Italianen op rust op de financiële markten behoorlijk ondermijnen.

Minister Tremonti heeft steeds gezegd tussen nu en 2014 in totaal 48 miljard te willen bezuinigen, waarvan het grootste deel in 2013 en vooral 2014. Dat alles moet nu naar voren worden gehaald. Niemand lijkt te weten waar de grootste klappen gaan vallen, al bestaat er een sterk vermoeden dat vooral de pensioenen op de schop gaan.

Want de Italianen gaan nu gemiddeld op hun 58-ste met pensioen. Er zouden drastische plannen bestaan om niemand meer voor zijn of haar 65-ste met pensioen te laten gaan. En de pensioenleeftijd moet daarna nog verder worden opgetrokken, naar 70 jaar. Voorts zouden er ook miljarden kunnen worden gekort op uitkeringen die gehandicapten en hun verzorgers krijgen. Zulke uitkeringen kosten de overheid jaarlijks zo'n 16 miljard, terwijl er enorm mee wordt gesjoemeld - vooral in Zuid-Italië.

Ook wordt de privatisering overwogen van staatsbedrijven als de spoorwegen, de posterijen en de publieke omroep. Dat zou de schatkist snel zo'n 140 miljard kunnen opleveren en tegelijkertijd zouden wijdverbreide fenomenen als cliëntelisme, corruptie en inefficiëntie ermee worden bestreden. De presidenten van de ECB en de ICB, Jean-Claude Trichet en Mario Draghi, dringen (in een geheime brief aan de regering Berlusconi) aan op de snelle privatisering van gemeentebedrijven die gas, water en stroomt leveren. Beide topbankiers willen ook een minder rigide markt en soepelere ontslagregels.

Maar vóór alles - zo vinden economen, werkgevers, vakbonden en commentatoren unaniem - moeten de politici onmiddellijk op hun riante salarissen en pensioenen bezuinigen en het aantal parlementariërs halveren, om hun goede wil en betrouwbaarheid uit te stralen.

De zorgen in Italië zijn enorm, net als de druk op de politiek om de financiële positie te verbeteren. "Dit gaat pijn doen", waarschuwt dagblad La Stampa. Maar economen zien in deze crisis ook een buitengewone kans om eindelijk de broodnodige hervormingen door te voeren waarover al jaren wordt gesproken. "Als de crisis met een heldere strategie het hoofd wordt geboden, kan dat ons land aantrekkelijker maken voor buitenlandse investeringen en Italië de schok geven die het nodig heeft om weer te gaan groeien", schrijft dagblad Il Corriere della Sera.

Wanneer de precieze bezuinigingsmaatregelen bekend zijn, is niet gezegd dat die ook uitgevoerd worden. Want enkele vakbonden waarschuwen dat ze niet accepteren dat gepensioneerden en ambtenaren het overgrote deel van de ellende over zich heen krijgen. De oppositiepartijen lijken ook niet happig op samenwerking met Berlusconi; zij roepen dagelijks om diens aftreden wegens incompetentie en slap optreden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden