Italianen blij over nieuwe berechting Priebke

ROME (AFP, Reuter) - In Italië is met opluchting gereageerd op het besluit de voormalige SS'er Erich Priebke opnieuw te berechten wegens oorlogsmisdaden.

Maar er klonk ook felle kritiek. Priebke zelf zei niet te begrijpen waarom nu nog zoveel stampei wordt gemaakt over een “onbelangrijk kapiteintje” als hij.

Alle Italiaanse kranten pakten groot uit over de zaak-Priebke, die in augustus medeschuldig werd bevonden aan de moord op 335 Italiaanse burgers in 1944, maar geen straf kreeg opgelegd. Algemeen werd instemming betuigd met de beslissing van het Hof van het Cassatie, de Italiaanse Hoge Raad, om de man die Priebke liet gaan, rechter Agostini Quistelli, “mogelijke partijdigheid” te verwijten.

De aanklager in het proces-Priebke had Quistelli al in juli in een aparte procedure verweten niet onpartijdig te zijn. Voor de rechtzaak tegen de Duitser op 8 mei begon, had de magistraat zich tegenover een vriend laten ontvallen hoe de zaak zou aflopen. Quistelli voerde als verweer aan, dat hij nog niet kon weten dat hij zou worden aangewezen als voorzitter van het militaire tribunaal in de zaak-Priebke toen hij zich over de afloop uitliet.

De eis hem het proces uit handen te nemen, werd daarop afgewezen. Maar het Hof van Cassatie zette dinsdag een streep door die beslissing. Daarmee is dus niets gezegd over het vonnis dat Quistelli velde in de zaak-Priebke, en moet het proces weer helemaal opnieuw gevoerd worden.

De familie en vrienden van de 335 Italianen die door de nazi's werden vermoord in de Ardeatijnse grotten bij Rome uit wraak voor een aanslag van het verzet, waren opgetogen over de beslissing. Tenslotte waren zij het die de wraking van Quistelli hadden aangekaart voor het Hof van Cassatie. Tullia Zevi, voorzitter van de joodse gemeenschap in Italië, sprak van een “belangrijke historische les voor de jongere generatie, tegen het licht van een nieuwe extreem-rechtse golf die door Europa waart”. Bij de massamoord van de SS in maart '44 kwamen 75 joden om.

Priebke gaf tijdens zijn proces toe twee mensen te hebben gedood en de namen van slachtoffers te hebben afgestreept op een lijst. Vanuit zijn cel noemde de 83-jarige de beslissing van de hoogste Italiaanse rechter “onrechtvaardig”. Hij zag ook geen reden tot berouw: “Waarover? Het was oorlog en repressailles waren legaal, bovendien gehoorzaamde ik orders.”

Het was deze zomer alleen aan een woedende menigte te danken dat Priebke niet als vrij man naar Argentinië terugkeerde, waar hij vijftig jaar lang onder zijn eigen naam leefde voor journalisten hem opspoorden. Razend over de uitspraak blokkeerde een groep mensen de uitgangen van het gerechtsgebouw. De Italiaanse minister van justitie, Giovanni Maria Flick, besloot vervolgens - met het schaamrood op de kaken over de gang van zaken - Priebke opnieuw te arresteren. Dat optreden werd goedgepraat door te zwaaien met de mogelijkheid van een Duits uitleveringsverzoek (dat nu in de ijskast is gezet, zo liet Bonn gisteren weten).

Priebke's advocaat, Velio di Rezzo, beschuldigde gisteren de politiek van ongeoorloofde inmenging in justitie-zaken en eiste dat zijn cliënt de cel mag ruilen voor huisarrest. Rechter Quistelli onderstreepte dat hij precies hetzelfde oordeel zou uitspreken als hij weer moest oordelen. “Het gaat hier om een oude man die geen enkel gevaar voor de maatschappij oplevert, en die een halve eeuw geleden een misdaad heeft begaan.” Bij zijn vonnis over Priebke had Quistelli rekening gehouden met verzachtende omstandigheden. Zo zou de Duitser zich niet hebben bezondigd aan “bijzondere wreedheden” en zich na de oorlog “onberispelijk” hebben gedragen. Daarmee waren de misdaden verjaard waarvoor hij nog kon worden veroordeeld, concludeerde Quistelli.

De voormalige SS'er werd met 2 tegen 1 stem onbestrafd gelaten door het trio rechters. Collega Bruno Rocchi, die naast Quistelli zat in het Priebke-proces, maakte zich gisteren kwaad over de gang van zaken. “Ze doen er alles aan om ervoor te zorgen dat Priebke in de cel doodgaat”, oordeelde hij hard.

Rocchi zag grote problemen bij het vinden van nieuwe rechters voor het militaire tribunaal, dat zich opnieuw de zaak moet buigen. “Na wat er allemaal is gebeurd, moet je wel gek zijn om eraan te beginnen.” Naar verwachting zal een nieuw proces zeker drie tot vier maanden op zich laten wachten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden