Italiaanse vutter jaren zonder inkomen

Tienduizenden in geldnood door verhoging pensioenleeftijd van 61 naar 66 jaar

Het gaat niet best met Maria Grazia Romano. Ze slaapt slecht, ze heeft geen zin meer in feestjes en slikt kalmeringsmiddelen. Deze 59-jarige voormalig administratief medewerkster van een computerbedrijf is sinds een jaar met de vut en zou eind 2013 met pensioen gaan. Maar dat gaat ineens niet door. Want nu de regering Monti de pensioenleeftijd heeft verhoogd, krijgt ze pas begin 2017 pensioen. Romano kijkt plotseling naar een gat van ruim drie jaar zonder inkomen. "Ik zie vreselijke jaren voor me. Jaren van armoede", zegt ze. "Van alleen het pensioen van mijn man kunnen we niet leven. Ik heb twee kinderen op de universiteit die we financieel moeten onderhouden. Ik weet me geen raad."

Maria Grazia Romano behoort tot de goep Italianen die 'esodati' worden genoemd, afgeleid van het woord exodus, uittocht. Het zijn mensen die door de pensioenhervorming van de regering Monti - eind vorig jaar - tussen de wal en het schip vallen. De esodati zijn rond de zestig jaar oud en zijn de afgelopen jaren al dan niet gedwongen met de vut gegaan. Met hun werkgevers - de overheid of particuliere bedrijven - hebben ze regelingen getroffen om enkele jaren een inkomen te krijgen, tot aan hun officiële datum van pensionering. Deze vutters kregen de schrik van hun leven toen de minister van werk en sociale zaken, Elsa Fornero, de pensioenleeftijd van 61 naar 66 jaar optrok. Dat was volgens Fornero, professor in de economie, onontbeerlijk om de staatsfinanciën gezond te maken.

Dat duizenden mensen als Maria Grazia Romano daardoor in de financiële problemen zouden komen, besefte de minister pas toen steeds meer angstige, onzekere en woedende mensen van zich lieten horen. Om hoeveel gedupeerde vutters het precies gaat, is niet eens bekend. De instantie die de pensioenen uitkeert, houdt het op zo'n 130.000 mensen; de vakbonden zeggen dat het er wel 350.000 zijn.

Die bonden en veel media spraken schande van Fornero's blunder. De minister verdedigde zich door te zeggen dat de pensioenhervorming supersnel is doorgevoerd, nadat Silvio Berlusconi in november vanwege de steeds ernstigere schuldencrisis moest aftreden. De rente op de Italiaanse staatsleningen was tot een recordhoogte gestegen en de regering van Mario Monti moest in rap tempo voor rust en stabiliteit zorgen. Fornero: "Wij hebben de hervorming in slechts twintig dagen gestalte gegeven omdat het land zich op de rand van een financiële afgrond bevond. Dat vergeten de mensen nu. Wij hadden de luxe niet om lang over de hervorming na te denken."

Haast of niet: toen heel Italië wist van de absurde situatie van de esodati, móest de minister wel iets doen. Daarom heeft ze begin deze maand bepaald dat alle esodati die vóór 4 december 2011 tot hun vut-regeling zijn gekomen en vóór het einde van 2013 met pensioen zouden gaan dat gewoon kunnen. Fornero denkt hiermee 65.000 vutters uit de brand te hebben geholpen. Voor méér mensen, zegt ze, heeft de overheid simpelweg geen geld.

Maria Grazia Romano behoort niet tot de gelukkigen. Om puur bureaucratische redenen staat zij officieel te boek als zijnde 'met verlof' en niet 'met de vut'. "Ik vind het ongelooflijk wat er gebeurt", vertelt de Romeinse. "Mijn werkgever werkte me eruit omdat ik te oud was en mijn regering zegt me vervolgens dat ik te jong ben om met pensioen te gaan. Wat moet ik nu in hemelsnaam doen? Weer gaan werken is uitgesloten. Wie neemt mij nog aan? Als ik dit had geweten, was ik door blijven werken."

Samen met lotgenoten is Romano parlementsleden aan het bewerken. "Ze zeggen allemaal dat ze een oplossing zullen vinden. Maar wanneer weet niemand. Ik ben radeloos, want van woorden kan ik niet leven."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden