Italiaanse nee-stemmers zijn opgetogen

Matteo Salvini is in een juichstemming: "Wat een vreugdevolle dag, een dag van nationale bevrijding!", roept de leider van de Italiaanse anti-immigratiepartij Lega Nord. Ook Beppe Grillo is opgetogen over de zware nederlaag die Matteo Renzi zondag heeft geïncasseerd bij het referendum. De leider van de protestpartij Vijfsterrenbeweging reageert vanuit zijn huis in de heuvels bij Genua: "Vaarwel Renzi en nu snel verkiezingen!"

Deze twee oppositiepartijen hebben maandenlang hard campagne gevoerd tegen Matteo Renzi. Dat hebben ze niet samen gedaan, maar het succes straalt wel op hen allebei af. Want 19 miljoen Italianen hebben bij het referendum over een grondwetswijziging 'nee' gestemd tegenover 13 miljoen kiezers die 'ja' hebben aangekruist. Daarmee stuurden ze premier Renzi naar huis. Salvini leest er een overwinning van 'de onderdrukten' in: 'Viva Trump, viva Poetin, viva Le Pen, viva la Lega' schrijft hij op zijn Facebookpagina.

In hun overwinningsroes eisen Grillo en Salvini nu dat er vervroegde verkiezingen komen, hoe eerder hoe beter. Maar president Sergio Mattarella, de man die een weg uit de ontstane politieke crisis moet vinden, vindt dat een slecht idee. Gisteren vroeg hij premier Renzi zijn vertrek nog even uit te stellen en aan te blijven tot de begroting voor 2017 is goedgekeurd door het parlement; mogelijk vrijdag al.

Mattarella heeft het liefst dat de Italianen begin 2018 kunnen stemmen, zoals gepland en zal in de komende dagen alle betrokken partijen spreken om te zien of er een tussenkabinet kan komen.

Pas als die uitweg onmogelijk blijkt, zal de president vervroegde verkiezingen uitschrijven voor in de lente of zomer van 2017. De Vijfsterrenbeweging zou het dan weleens heel goed kunnen doen. Want de partij zit volgens peilingen in de lift en zou de grootste in het parlement kunnen worden. De Lega Nord kan waarschijnlijk op ongeveer 13 procent van de kiezers rekenen.

Toch lijkt regeren er voor de populistische Vijfsterrenbeweging nu nog niet in te zitten. De jonge partij wil zich onderscheiden van de traditionele partijen en daarom niet met ze in zee gaan. Om in Rome aan de macht te komen, moet Grillo's partij gigantisch veel kiezers achter zich krijgen om zó veel zetels in het parlement te winnen dat ze in haar eentje een regering kan vormen.

Mochten de Vijfsterren van mening veranderen en toch een regeerpartner zoeken, dan zou de Lega Nord een mogelijkheid zijn. Het zijn allebei populistische partijen met een afkeer van de Europese Unie.

Maar er zijn ook duidelijke verschillen. Matteo Salvini van de Lega Nord zegt dat hij alleen in een regering kan zitten die wil dat Italië uit de eurozone stapt en de grenzen dichtdoet voor immigranten. "Dat is niet onderhandelbaar", benadrukt hij.

Beppe Grillo en zijn partij zijn lang niet zo uitgesproken over de euro en het immigratieprobleem. Gisteren zei Grillo aan het programma van een toekomstige Vijfsterren-kabinet te werken: dat gaat vooral over de overgang van fossiele naar duurzame energie, en over de vrije tijd die de Italianen krijgen als er meer robots aan het werk zullen zijn.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden