Israël staakt verzet tegen EU-subsidie

Netanjahoe stemt onder protest in met clausule over nederzettingen

Israël is morrend door de knieën gegaan. Maandenlang verzette het zich tegen het besluit van de Europese Unie dat er geen EU-subsidie meer terecht mocht komen in Joodse nederzettingen. Maar dinsdagavond bond Israël in. Het land 'accepteert' de komende jaren ruim een miljard euro aan Europese wetenschapssubsidies, ook al mag dat geld niet naar de nederzettingen stromen.

Het wetenschapsakkoord is de eerste grote deal tussen Israël en Europa sinds de EU op 19 juli richtlijnen tegen de nederzettingen publiceerde. De richtlijnen verbieden dat er vanaf 1 januari 2014 nog EU-geld belandt bij instellingen die in bezet gebied gevestigd zijn of die ermee samenwerken. Daarom moet elk akkoord tussen de EU en Israël voortaan een clausule bevatten waarin staat dat de overeenkomst niet geldt voor de gebieden die Israël in 1967 bezette: de Westelijke Jordaanoever, de Golanhoogte en Oost-Jeruzalem.

Onaanvaardbaar, riep de Israëlische premier Netanjahoe deze zomer nog. Wij laten onze landsgrenzen niet door Europa bepalen. Dan maar geen geld uit Europa.

Maar de gigantische Europese wetenschapssubsidie uit het zogeheten Horizon 2020-programma bleek financieel onweerstaanbaar. Israël kan de komende zeven jaar 1,4 miljard euro krijgen voor onderzoek, op voorwaarde dat het zelf een klein deel bijlegt. Zo'n aanbod sla je niet af, zeiden Israëlische wetenschappers. De samenwerking met vooraanstaande Europese vakgenoten vonden ze ook onmisbaar.

Toen Netanjahoe merkte dat zijn verzet in Europa op niets uitliep, ging hij overstag. Maandagavond, na crisisberaad in zijn kabinet, gaf hij minister Tzipi Livni van justitie opdracht een compromis te sluiten. Ze belde een dag lang heen en weer met EU-buitenlandchef Catherine Ashton. Zo kwam de deal rond.

Het is een hybride compromis geworden waarin Israël het gezicht probeert te redden. Volgens de Israëlische krant Ha'aretz aanvaardt Netanjahoe nu dat het EU-geld niet naar de illegale nederzettingen stroomt. De door Israël betwiste clausule staat daarom nog in het akkoord. Israël heeft er een eigen clausule aan toegevoegd waarin het zijn afkeuring uitspreekt over het Europese anti-nederzettingenbeleid. We gedogen jullie strapatsen, zegt Israël in feite, maar we zijn het er niet mee eens.

Hardliners uit het Israëlische kabinet, zoals minister van buitenlandse zaken Avigdor Lieberman, hebben grote moeite met alles wat de nederzettingen schaadt. Maar concreet is er in dit geval niets aan de hand, liet onderminister van buitenlandse zaken Ze'ev Elkin gisteren weten. Want instellingen die EU-geld mislopen, krijgen straks compensatie van Israël. Zo is het nieuwe akkoord misschien goed voor een 'rein geweten' in Europa, maar zal het weinig tot niets tegen de nederzettingen uitrichten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden