Israël: rechts bewind dat leunt op religieuze fanatici

Er is veel onredelijke kritiek op Israël, vindt onderzoeker August Hans den Boef. Maar ook zinnige. Die wordt onschadelijk door deze bewust tot 'bashing' te bestempelen.

Ook de laatste weken dook de term 'bashing' geregeld op in onze media. Er zou sprake zijn van Israël- bashing. 'To bash' betekent letterlijk 'rammen', maar ook 'verbaal aanvallen' en 'afzeiken'. Bashing verwordt, met een specifieke bedoeling gebruikt, al snel tot framing, een verschijnsel dat al lang bestaat in de media en de politiek. Daarbij gaat het om vervanging van een gebruikelijke term door een synoniem of een andere omschrijving, waarmee een (vooral politiek) effect moet worden behaald.

De Amerikaan Frank Luntz is daarin de meester. Legendarisch was de appendix bij zijn Republican Playbook uit 2006 met een lijst van veertien woorden die Republikeinen te allen tijde dienen te vermijden. De kracht van de lijst is dat ze niet alleen woorden bevat die dienen te worden vermeden, maar dat Luntz ook kort en krachtig uitlegt waarom, en telkens alternatieven verstrekt. Een bekende Luntz is 'exploring for energy' in plaats van 'drilling for oil'. 'Global warming' werd bij hem 'climate change'. Legendarisch is ook zijn reframing van successierechten, 'inheritance tax' tot 'death tax'. 'Sterftaks' werd eind 2007 letterlijk overgenomen door onze VVD.

Er zijn ook authentieke Nederlandse voorbeelden. 'Poldermodel' is als vanouds een slimme framing voor de consensuspolitiek van stroperige en onbevredigende compromissen, die verwijst naar de heldhaftige strijd die wij 'Hollanders' sinds mensenheugenis eendrachtig tegen het water voeren.

Als ik hevig bekritiseerd word, zou ik dat kunnen framen als 'bashen': Den Boef-bashing. Dat kwalificeer ik daarmee als redeloos aanvallen om het aanvallen zelf. Geen inhoudelijke kritiek die zich van argumenten bedient. Daarom hoef ik, die beweer te worden gebasht, mij ook niet te verdedigen. Hiermee slaat deze framing als een boemerang terug op de basher. Diens kritiek is namelijk niet zinnig en evenmin op argumenten gebaseerd. De kwalificatie 'bashing' wordt dan ook louter gehanteerd door degene die zich aangevallen voelt.

Holocaust

Er bestaat uiteraard veel onredelijke kritiek op Israël. De koppensnellers van de soennitische IS en hun sympathisanten in Arabische en Europese landen lijken zelfs de Holocaust nog eens te willen overdoen. Een land als Iran doet denken aan de reuzepot die het keteltje verwijt dat hij zwart ziet. En wat zogenaamde bondgenoten als Saoedi-Arabië en Pakistan in werkelijkheid van Israël vinden, daaraan wil ik maar liever niet denken.

Er zijn ook critici die hun antisemitisme framen als 'antizionisme': we hebben niets tegen Joden, maar zijn slechts tegen het koloniseren van Palestina. Zelfs de IS is in hun ogen een zionistische creatie. Voor deze groepen is de term 'bashers' adequaat.

Maar hoe zit het met Israël-critici die het land confronteren met internationale verdragen, uitspraken en afspraken? En tegelijkertijd de status van Israël als democratie, zo anders dan zijn buurlanden, respecteren? Waarom zouden dat bashers zijn?

Kijk eens naar de geframede berichtgeving van regering en media in Israël die ook door Nederlandse correspondenten is gesignaleerd. Dat ze altijd spreken van Hamas-raketten, ook als het om granaten gaat, is misschien een minder belangrijk voorbeeld, maar het zou ons wel alert moeten maken. Want de Israëlische regering hanteert al jaren Frank Luntz' The Israel project's 2009 Global Language Dictionary. Dit boekje van 112 pagina's is vooral gericht op wat Israëlische functionarissen aan het internationale (Amerikaanse) publiek moeten voorhouden. De belangrijkste tip is dat ze Israëls recht moeten benadrukken om de grenzen te verdedigen, maar in dit verband nooit over jaartallen moeten spreken en zeker niet over 1967, het jaar waarop Israël de Palestijnse gebieden bezette. Bij onderhandelingen met de Palestijnen moet Israël van Luntz niet spreken van hun 'onderhandelingspunten', maar van hun 'eisen'.

Kortom, wanneer we in de media de term 'Israël-bashing' tegenkomen, laten we dan nauwkeurig kijken of het toch niet gaat om zinnige en door argumenten ondersteunde kritiek. Op een binnen de Israëlische politieke verhoudingen rechtse regering, die om pragmatische redenen steunt op religieuze fanatici.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden