Opinie

Israël moet meer zijn dan het land van de Joden

Meisjes proberen in de Arabische stad Taybeh in Midden-Israël moslim-gebedenboekjes aan de man te brengen. Beeld ap

WILLEM ALDERSHOFF & MICHEL WAELBROECK   Kan Israël van de Palestijnen eigenlijk wel erkenning eisen als 'Joodse staat'? Nee, vinden Willem Aldershoff, Adviseur EU-beleid Israel/Palestina, en Michel Waelbroeck, deskundige in Europees recht.

Volgens Israëls premier Netanjahoe is er geen definitieve vredesregeling mogelijk als de Palestijnen Israël niet erkennen als 'Joodse staat'. Het is nog altijd niet duidelijk wat hij precies bedoelt. De meest gehoorde uitleg is dat de Palestijnen formeel moeten verklaren dat Israël de 'natiestaat van het Joodse volk' is.

Belangrijke landgenoten van premier Netanjahoe vinden diens eis geheel overbodig. Avi Shlaim, emeritus hoogleraar aan Oxford University, noemt het 'totaal absurd en zonder precedent': diplomatieke erkenning betekent dat men een land met specifieke grenzen erkent. "Je stelt dan niet nog eens aanvullende voorwaarden over de interne orde van die staat, de samenstelling van zijn bevolking en zijn meerderheid." Coalitie-partner Yair Lapid heeft het idee van zijn premier van de hand gewezen als 'flauwekul' en 'overbodig'. Volgens Israëlische bronnen vindt ook president Peres het 'onnodig'.

Claim
Noch premier Netanjahoe, noch zijn regering heeft ooit nader verklaard wat de vordering precies inhoudt. 'Natiestaat van het Joodse volk' wekt de indruk dat Israël het land is van uitsluitend zijn Joodse inwoners en niet van zijn 1,6 miljoen niet-Joodse, voornamelijk Palestijnse, burgers. Hierbij moet worden vermeld dat de Israëlische wet alle buiten Israël wonende Joden het recht geeft om naar Israël te emigreren en automatisch Israëlisch staatsburger te worden. Israël geeft dit recht niet aan Palestijnen die buiten Israël wonen. Ook niet aan hen die in 1947/49 en 1967 door Israël zijn verdreven of gedwongen te vluchten.

Volgens premier Netanjahoe zal het zonder zo'n erkenning nooit duidelijk zijn dat de Palestijnen hun claim op het gehele vroegere Palestina hebben opgegeven en afzien van hun recht op terugkeer. Die redenering snijdt echter geen hout. Een definitieve vredesregeling tussen Israël en de Palestijnen betekent een blijvende en internationaalrechtelijk vastgelegde oplossing van alle pijnpunten: definitieve grenzen, veiligheidsgaranties, hoe Jeruzalem op te splitsen, en wat te doen met de verdreven en gevluchte Palestijnen.

Erkenning Palestina
Zo'n erkenningsverzoek klinkt overigens nogal vreemd uit de mond van de Israëlische premier. Het beginselprogramma van zijn partij roept op tot 'het bevolken van Judea en Samaria als verwezenlijking van Zionistische waarden' en wijst de vestiging van een Palestijnse staat in dat gebied af. Bovendien hebben de Palestijnen Israël al in 1993 officiëel erkend. Van Israëlische erkenning van Palestina is nog altijd geen sprake.

Ook Joodse waarnemers waarschuwen dat formele erkenning als Joodse staat ertoe kan leiden dat de Palestijnen in Israël nog meer tweederangsburgers worden, dat ze legaal gediscrimineerd kunnen worden, dat Arabisch als officiële taal verdwijnt en de Arabische namen van Palestijnse dorpen en plaatsen Hebreeuws zullen worden. Voorts kunnen de Palestijnen zo het recht op terugkeer niet meer ter sprake brengen in onderhandelingen met Israël.

Gedwongen ontkenning
Over het recht op terugkeer van de Palestijnen laten VN Resoluties 194 (1948) en 237 (1967) geen twijfel bestaan. Verder mag niet vergeten worden dat de Palestijnen een eeuwenoude en directe band hebben met het gebied van het voormalige Palestina. Zij wonen er sinds mensenheugenis en vormden er de overgrote meerderheid van de bevolking. Er woonden ook altijd Joden, maar de massale Joodse emigratie naar Palestina is van relatief recente datum, in 1893 was 6 procent van de bevolking Joods, in 1946 33 procent.

Israël erkennen als 'natiestaat van het Joodse volk' zou voor de Palestijnen neerkomen op een gedwongen ontkenning van hun nationale geschiedschrijving. Welk volk ter wereld zou zo'n voorwaarde kunnen slikken, een die zo sterk de nationale ziel beroert?

Willem Aldershoff: adviseur EU-politiek Midden-Oosten Israël/Palestina
Michel Waelbroeck: emeritus hoogleraar Europees Recht, Université Libre de Bruxelles, Brussel

 
Een definitieve vredesregeling tussen Israël en de Palestijnen betekent een blijvende en internationaalrechtelijk vastgelegde oplossing van alle pijnpunten
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden