Israël laat VN-resolutie links liggen

Premier Benjamin Netanyahu kan op kritiek rekenen in Israël door een aangenomen VN-resolutie die nederzettingen veroordeelt. Beeld EPA

Premier Benjamin Netanyahu van Israël trekt zich weinig aan van de aangenomen VN-resolutie die het bouwen van nederzettingen in bezet gebied scherp veroordeelt. 'Bibi' Netanyahu gaat door met harde diplomatieke maatregelen, en wijst naar president Obama als het brein achter Israëls nederlaag bij de VN.

De resolutie werd vrijdag met veertien tegen nul aangenomen in de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties (VN), en vond vooral doorgang doordat de Verenigde Staten, die zich normaal gesproken opwerpt als beschermer van Israël, besloot zijn veto niet in te zetten. Het land hield zich afzijdig.

Netanyahu kan door die nederlaag bij de VN op flinke kritiek rekenen van hardliners in eigen land, die het 'debacle' als 'zeer pijnlijk' bestempelen. Zo eist de Yesh Atid partij, een rivaal van Netanyahu op de rechterflank in het Israëlisch parlement, dat de premier zich verantwoordt voor de 'gevaarlijke aftakeling van de Israëlische buitenlandse relaties'.

De premier van Isräel wijst naar president Obama als het brein achter de aangenomen resolutie. "Bij ons bestaat er geen twijfel over dat de regering van president Obama dit (de VN-resolutie, red.) geïnitieerd heeft, er achter stond, verschillende versies heeft gecoördineerd en aangedrongen heeft op de doorgang ervan."

De Amerikaanse overheid ontkent die betrokkenheid, maar de Israëlische regering zegt bewijs in handen te hebben. Zo zou het, bijvoorbeeld, wel erg toevallig zijn dat John Kerry, de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, een maand voor de stemming in de Veiligheidsraad op bezoek was in Nieuw-Zeeland, een van de landen die vrijdag vóór stemden. De regering zegt harder bewijs te hebben, en dat over te dragen aan aankomend president Donald Trump.

Reprimande

Als reactie op de aangenomen resolutie riep Netanyahu de afgelopen dagen ambassadeurs van tien van de veertien landen die vóór stemden in de Veiligheidsraad op het matje voor een reprimande, waaronder die van Amerika. De ambassadeurs van de Israëlische regering in Nieuw-Zeeland en Senegal zijn teruggeroepen, en de hulpfondsen die Israël verschafte aan Senegal zijn stopgezet. Ook stopte hij de financiële bijdrage van Israël aan de VN. "En er komt nog meer aan", kondigde Netanyahu aan.

Een resolutie door Israël zou in de maak zijn, die gedragsregels voor VN-medewerkers met betrekking tot anti-Israëlische uitspraken mogelijk maakt. Analisten denken echter dat veel van de acties die Netanyahu aankondigt spierballenvertoon zijn, om de kritiek op zijn aanpak van de situatie in eigen land wat te sussen.

De premier bevriest voorlopig de diplomatieke banden met de 'schuldige' landen en organisaties, waaronder de vluchtelingenorganisatie van de VN in de door Israël bezette gebieden, de UNRWA. Vertegenwoordigers van Israël mogen niet afreizen of praten met die van landen die voor de resolutie stemden. Een voor deze week gepland staatsbezoek van de premier van Oekraïne aan Israël werd door Netanyahu afgezegd.

Netanyahu vreest dat de resolutie kruit verschaft aan de claim van de Palestijnen, die door de scherpere veroordeling van de nederzettingen als 'grove schending van internationaal recht' wellicht meer kans hebben een eigen staat af te dwingen bij internationale gerechtshoven en forums. Ook is er angst dat de mondiale Israël-boycot wind in de zeilen krijgt door de aangenomen resolutie.

Vredesconferentie

En die angst kan gegrond blijken. Op 15 januari houdt de Franse regering namelijk een conferentie over de toestand in het Midden-Oosten, waar tientallen landen wellicht een internationaal plan voor vrede tussen Israël en de Palestijnen zouden kunnen onderschrijven. Netanyahu is mordicus tegen zulke internationale bijeenkomsten, omdat die het onderhandelingsproces zouden ondermijnen.

Palestijns president Mahmoud Abbas reageerde positief op de aangenomen resolutie, en de gevolgen die het kan hebben voor de Franse conferentie. "Deze resolutie bewijst dat de wereld nederzettingen, omdat ze illegaal zijn, afwijst. Waaronder die op onze bezette grond in Oost-Jeruzalem."

Abbas zei tijdens een bijeenkomst van zijn Fatah-partij dinsdag er van overtuigd te zijn dat de aangenomen resolutie het fundament legt voor vredesonderhandelingen in de toekomst. "Het plaveit de weg voor de geplande internationale vredesconferentie. We hopen dat daar een mechanisme en tijdpad uitkomt die leidt tot het einde van de bezetting."

De Israëlische regering zegt ondertussen onverminderd door te gaan met het bouwen van nederzettingen. De gemeente Jeruzalem zei deze week wetgeving goed te gaan keuren voor de bouw van 600 nieuwe nederzettingen in het oosten van de stad. "We blijven onaangedaan door de VN-stemming, of welke entiteit dan ook die probeert te dicteren wat we doen in Jeruzalem", zei Meir Turgeman, burgemeester van de stad, tegen de Israëlische krant Hayom.

Een hoge overheidsfunctionaris zei dat de nieuwe nederzettingen pas het begin zijn; waarschijnlijk wil de stad Jeruzalem in totaal ruim 5500 nederzettingen bijbouwen.

Trump

Aankomend Amerikaans president Donald Trump veroordeelde de aangenomen motie in de VN Veiligheidsraad. Maandagavond zei hij via Twitter vraagtekens te zetten bij de effectiviteit van de Verenigde Naties. "De VN heeft zoveel geweldige potentie, maar het is verworden tot een club waar mensen samenkomen, praten en plezier hebben. Zo triest!" Trump voegde toe dat voor de VN het een en ander gaat veranderen 'na 20 januari'. De dag dat Trump begint aan zijn vierjarige ambtstermijn in het Witte Huis.


Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden