Israël getroffen door 'Arabische winter'

Egyptische soldaten bewaken de toegang tot de beschadigde Israelische ambassade.Beeld ap

'Een aanslag op de vrede', 'Drama in Egypte', 'Zes Israëliërs tegen duizenden'. Het zijn enkele van de koppen waarmee de Israëlische kranten gisteren de bestorming van de Israëlische ambassade in Caïro karakteriseerden.

Vrijdagnacht bezette daar een woedende menigte de ambassade. De muur die de Egyptenaren er zojuist als extra bescherming hadden opgetrokken, werkte eerder als rode lap. Na uren van confrontatie tussen de betogers en een onmachtige oproerpolitie, wist een speciaal commando op het nippertje de zes Israëlische bewakers te ontzetten.

Intussen werd in het holst van de nacht het ambassadepersoneel vanuit huis in Caïro verzameld en naar Israël overgevlogen. In Egypte bleef één diplomaat achter, het symbolische restant van 32 jaar koude vrede tussen beide landen.

De vlucht van de Israëlische ambassadeur komt amper een week nadat Turkije, Israëls andere voormalige bondgenoot in de regio, de Israëlische ambassadeur de deur wees. En dat alles aan de vooravond van wat in Israël de 'Palestijnse tsunami' heet: de Palestijnse diplomatieke inspanningen om een meerderheid in de VN te verwerven voor erkenning van de Palestijnse staat.

Vrijdagnacht bleek duidelijk dat de nieuwe Egyptische leiding niet geneigd was zich op te werpen als 'beschermer' van Israël. De Israëlische leiders waren afgedaald naar de commandokamer van buitenlandse zaken van waaruit zij via de bewakingscamera's van de ambassade de gebeurtenissen in Caïro live volgden. Telefoontjes van premier Netanjahoe naar het hoofd van de Egyptische militaire raad bleven onbeantwoord. Uiteindelijk was het de Amerikaanse president Obama die met de Egyptenaren belde om de Israëlische bewakers te redden. Terwijl het Midden-Oosten in beroering is, is Israël nu dus zijn twee belangrijkste regionale partners kwijt: het Egypte van Moebarak en het Turkije van de generaals.

De Turkse premier Erdogan eist nog altijd excuses van Israël voor de dood van negen Turkse activisten bij het enteren van de vloot die de Israelische blokkade van Gaza wilde doorbreken, mei vorig jaar. Hij speelt de sterke man in de regio en dient zich daarbij aan als kampioen van de Palestijnse zaak, mogelijk in de hoop zo een akkoord te kunnen afdwingen. Niet toevallig bezoekt hij vandaag in het kader van zijn Arabische lente-tour Egypte. Israël volgt het met argusogen en vreest voor een 'anti-Israël alliantie' tussen zijn voormalige beste vrienden.

Premier Netanjahoe benadrukte gisteren dat Israël en Egypte er belang bij hebben de vrede te handhaven. De premier zei tevens alles in het werk te stellen om verder verslechteren van de relatie met Turkije te voorkomen. Maar in de praktijk kiest Netanjahoe tot nu toe voor de harde lijn: geen verontschuldigingen voor Turkije; en doorgaan met bouwen in Oost-Jeruzalem, waarmee hij niet alleen hervatten van de vredesonderhandelingen torpedeert, maar ook Obama schoffeert die bij Israël aandringt op het staken van alle bouwwerkzaamheden.

Israëlische commentatoren wezen erop dat Israël er beter aan doet Obama te vriend te houden, nu de 'Arabische winter' Israël op alle fronten lijkt te treffen. Tegelijkertijd weet Netanjahoe zich gesteund door een meerderheid van de Israëliërs. Die vrezen dat de Arabische opstand zich steeds sterker tegen hen zal keren. De bestorming van de ambassade is in hun ogen het bewijs, zoals Joav, een Telavivse groenteboer zei: "Of ze daar nu om democratie, vrede, werk of brood roepen, wij zijn de trechter van hun woede. Dat zijn wij!"

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden