Israël dreef Fatah in de armen van Hamas

Mislukt vredesoverleg laat Palestijnse president weinig keus

In een periode dat de Arabische landen uiteenvallen, kiezen de Palestijnen juist voor eenheid. Minder dan een week geleden waren de bewegingen Fatah en Hamas nog gezworen vijanden. Nu werken ze toe naar een regering van nationale eenheid. De verzoening legt ook een ander probleem bloot: de relatie met Israël. Dat land liet Fatah weten dat er geen sprake kan zijn van een driehoeksverhouding waar Hamas deel van uitmaakt.

"In plaats van dat Aboe Mazen (de nom de guerre van Fatah-premier Mahmoed Abbas) kiest voor vrede, vormt hij een coalitie met een moordlustige terroristische organisatie die pleit voor de vernietiging van Israël", stelde de Israëlische premier Benjamin Netanjahoe. In een interview waarschuwde hij voor de gevolgen en stelde dat Abbas nog een 'mogelijkheid' heeft om 'het pact met Hamas' te annuleren.

Netanjahoe's uitspraken zullen waarschijnlijk weinig indruk maken op Abbas. Hij weet maar al te goed dat een vredesakkoord met de huidige Israëlische regering weinig kans van slagen heeft. Onder Netanjahoe ging de bouw van Israëlische nederzettingen juist in rap tempo door en ook weigerde de Israëlische regering om Palestijnse gevangenen vrij te laten.

Abbas was daarnaast niet in de positie om Israël tot concessies te dwingen, laat staan om in naam van het Palestijnse volk concessies te doen. Tijdens de laatste vrije verkiezingen in 2006 kreeg niet zijn partij de meeste stemmen, maar Hamas - een beweging die in haar partijprogramma schrijft dat zij streeft naar de vernietiging van Israël. In 2007 ontstond een korte burgeroorlog tussen Fatah en Hamas, waarin de laatste de volledige controle kreeg over de Gazastrook en Fatah over de Westelijke Jordaanoever.

Hamas stelt nu ongeveer dezelfde eis aan Fatah als Israël: zolang je met ons praat, praat je niet met de ander. Maar dat Fatah nu pas met Hamas wil onderhandelen en alleen nadat de gesprekken met Israël zijn mislukt, zal Hamas een zorg zijn.

De islamistische organisatie zit in grote problemen vanwege de politieke omwentelingen in het naburige Egypte. De nieuwe machthebbers in Caïro zien in Hamas een gevaar omdat de organisatie nauwe banden onderhoudt met de verboden Egyptische Moslimbroederschap. Caïro houdt daarom de grens met Gaza op slot en vernietigt in rap tempo de ondergrondse tunnelnetwerken, die voor de Palestijnen dienst doen als handelsroutes.

Een eenheidsregering met Fatah vormt voor Hamas de sleutel tot de buitenwereld. Maar aan samenwerking met Fatah hangt ook een ideologisch prijskaartje: Hamas moet zich aansluiten bij de Palestijnse koepelbeweging PLO. En daarbinnen hebben de seculieren van Fatah de overhand.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden