Israël blijft lastige zaak voor coalitie

PvdA en VVD oneens over besluit Vitens

Een 'bijzaak', noemt VVD-Kamerlid Ten Broeke de kwestie van waterbedrijf Vitens, dat de samenwerking met het nationale waterbedrijf van Israël deze week opzegde omdat het 'neutraal' wil blijven. 'Een storm in een glas water', aldus PvdA'er Servaes. Beide coalitiepartijen willen de zaak graag klein houden, maar om verschillende redenen. De VVD wil meer handel met Israël en de Palestijnse gebieden en kwesties als Vitens helpen daarbij niet. De PvdA benadrukt vooral de vrijheid van bedrijven een eigen afweging te maken bij zakendoen met Israël. En dat vindt de partij niets nieuws.

"De reden van Vitens om de samenwerking op te zeggen met Mekorot is een geen bedrijfseconomische, maar een politieke", zegt Ten Broeke, die de overweging niet begrijpt. "Mekorot is een bedrijf dat nota bene volgens de Oslo-akkoorden water moet leveren aan de Palestijnen. Ze werken ook samen. Het is niet uitgesloten dat de Palestijnse leiders met dit water douchen."

Ten Broeke vindt het 'onnodig' en 'jammer' dat Vitens de stekker eruit trekt, omdat juist handel het vredesproces tussen Israël en de Palestijnen kan bevorderen. "We kunnen alleen maar dienstbaar zijn door er bij te dragen aan de economische ontwikkeling in het gebied."

Vitens tekende vorige maand een overeenkomst met Mekorot over samenwerking bij onderzoek en innovatie. Het Israëlische waterbedrijf pompt water uit bezet Palestijns gebied naar illegale joodse nederzettingen. Minister Ploumen (handel) schrapte vorige week om onduidelijke redenen een bezoek aan het waterbedrijf. Daarop zocht Vitens contact met het ministerie van buitenlandse zaken om te informeren naar het 'ontmoedigingsbeleid' van het kabinet. Het ministerie ziet 'geen bezwaar' in samenwerking met Mekorot, zolang illegale nederzettingen er niet van profiteren.

Vitens concludeerde echter dat werken aan gezamenlijke projecten 'uiterst moeilijk' zou worden 'aangezien deze niet los kunnen worden gezien van de politieke context'. Het staat Vitens vrij om een eigen afweging te maken, vindt Servaes.

Hij vindt dat de VVD 'nogal hoog van de toren blaast'. "Het bevreemdt mij dat een partij als de VVD, die de vrije markt en eigen verantwoordelijkheid belangrijk vindt, zich bemoeit met besluiten in de boardroom van een bedrijf. De Tweede Kamer moet niet op de stoel van bestuurders gaan zitten."

Bovendien is het - ook bij Mekorot - 'niet zwart-wit', zegt Servaes. "Als een bedrijf de Israëlische muur bouwt, kun je zeggen: dat deugt niet. Maar er bestaat een uitgebreid grijs gebied. Mekorot is actief in de nederzettingen en wordt bekritiseerd. Het is voor bedrijven niet altijd een eenvoudige overweging."

Nederland heeft een door beide 'zeer gewaardeerde evenwichtige relatie' met Israël en de Palestijnse gebieden, zei premier Rutte gisteren na het wekelijkse kabinetsberaad. Van 'het frustreren van samenwerking' is geen sprake, schreef minister Timmermans van buitenlandse zaken eerder deze week al aan de Tweede Kamer .

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden