Israël: Aanval op Iraanse doelen? Dat waren wij

Syrisch luchtafweer reageert op aanvallen op Damascus op 21 januari. Beeld AFP

Een ommezwaai in de Israëlische politiek: het land verbreekt zijn stilzwijgen en claimt de verantwoordelijkheid voor aanvallen in Syrië op Iraanse doelen.

Israël doet niet meer mysterieus over aanvallen op Iraanse doelen en kiest voor de confrontatie. Maandagochtend zijn er Iraanse en Syrische militairen bestookt door raketten, waarbij minstens elf doden zouden zijn gevallen. Maar politiek was de verrassing nog groter: Israël gaf onmiddellijk toe dat het verantwoordelijk was voor de dodelijke aanval. Daarmee komt een eind aan een Israëlische politieke traditie, bekend als het beleid van dubbelzinnigheid.

Dit houdt in dat Israël vrijwel nooit de verantwoordelijkheid opeist voor operaties in het buitenland, ook niet wanneer het voor iedereen duidelijk is dat het land erachter zit. Werd er een Iraanse atoomgeleerde opgeblazen in Teheran of een Hamas-lid in een hotelkamer in Dubai geliquideerd door als tennisspelers verklede spionnen, én wezen alle vingers naar Israël, dan luidde de reactie uit Jeruzalem alsnog: ‘We kunnen bevestigen noch ontkennen dat wij er iets mee te maken hebben’.

De laatste jaren voerde Israël tientallen aanvallen uit op Iraanse doelen in Syrië, maar hield de kaken stijf op elkaar als er vragen kwamen over wie erachter zat. Aan dat beleid komt nu officieel een einde. Premier Benjamin Netanyahu kondigde de koerswijziging eerder deze maand al aan, toen hij Iran aanraadde om snel uit Syrië te vertrekken, ‘omdat wij ons agressieve beleid zullen doorzetten, zoals we hebben beloofd te doen, met volharding en zonder angst’.

De Israëlische krijgsmacht liet in een verklaring weten dat Iraanse wapenopslagplaatsen het doelwit waren van de luchtaanvallen, en daarnaast een inlichtingencentrum en een militair trainingskamp. De raketaanvallen zouden een reactie zijn op een Iraanse raketaanval op de door Israël bezette Golanhoogte.

Sterke man

Waarom Israël ervoor kiest om af te stappen van het beleid van dubbelzinnigheid is niet duidelijk. Mogelijk heeft te maken met de parlementsverkiezingen in april; veiligheid is een van de belangrijkste thema’s. Netanyahu probeert zich wellicht neer te zetten als de sterke man door openlijk de credits te claimen voor de aanvallen op Iraanse doelen. Hij werd eerder hard aangevallen door ultrarechtse politici in zijn kabinet, omdat hij niet zou hebben opgetreden tegen Hamas in Gaza.

Ook Netanyahu’s belangrijkste rivaal, voormalig legerleider Benny Gantz, profileert zich in de verkiezingsrace als de sterke man, die Israël zal beschermen tegen zijn vijanden. 

Maar het claimen van de verantwoordelijkheid voor aanvallen heeft ook risico’s. Openlijke vernederingen worden openlijk beantwoord. Het hoofd van de Iraanse luchtmacht, generaal Aziz Nassirzadeh, liet in reactie op de aanvallen weten dat zijn strijdkrachten staan te popelen om het ‘zionistische regime van de kaart te vegen’.

Kwetsbaarder

Dat er op korte termijn een grootschalige oorlog uitbreekt tussen Iran en Israël lijkt toch niet heel realistisch, want er zijn fysieke en politieke beperkingen voor zo’n conflict. Iran heeft niet genoeg militairen in Syrië gestationeerd om een groot gevaar te vormen voor Israël. Tegelijkertijd zijn de Iraniërs kwetsbaarder in Israëls buurland Syrië dan in Iran, dat op ongeveer duizend kilometer ten oosten van Israël ligt.

Israël kan tegelijkertijd ook niet veel uitrichten tegen Iran. Luchtaanvallen doen Iran politiek wel pijn, maar vormen geen gevaar voor Irans militaire positie in de regio. De luchtaanvallen hebben nauwelijks effect op Irans activiteiten in Syrië, zoals op de samenwerking met, en de levering van wapens aan de Libanees-sjiitische militie Hezbollah.

De laatste organisatie beschouwt Israël als een groot gevaar, omdat die aanwezig is bij de grens met Libanon. Vorige maand ontdekte Israël dat Hezbollah tunnels had gegraven onder Israëlisch grondgebied, die de organisatie wilde gebruiken om duizenden strijders te laten infiltreren in Israël. Volgens Israël heeft Hezbollah het plan om bij een nieuw conflict Noord-Israël te bezetten. 

Lees ook:

Israël vindt nu ook in het noorden tunnels

Israël zegt een nieuwe tunnel te hebben ontdekt bij zijn grens met Libanon. In de buurt van de Israëlische stadje Metula vond het leger een ondergrondse gang, die was voorzien van airconditioning en lichtaansluitingen. De tunnel zou zijn aangelegd door de Libanese militie Hezbollah.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden