Islamitische scholen hebben les geleerd

De afgelopen jaren is de kwaliteit van het bestuur en onderwijs van islamitische scholen aanzienlijk verbeterd. De examenfraude was pure pech, stelt Menno de Jong.

Het examenechec op de Rotterdamse VO-school Ibn Ghaldoen heeft de discussie over het islamitisch onderwijs begrijpelijkerwijs weer aangezwengeld. Het islamitisch onderwijs heeft geen fraaie staat van dienst, alhoewel het de laatste tijd rustig is geweest. De afgelopen tien jaar hebben zich allerlei incidenten voorgedaan, variërend tussen twijfelachtig bestuurlijk handelen, onrechtmatig besteed geld en onderwijskwaliteit.

Bestuurlijke praktijken
In 2003 publiceerde de onderwijsinspectie een rapport waarin zij stelde, dat veel islamitische scholen in bestuurlijk opzicht kwetsbaar waren. De echte discussie begon in 2004 na de aanhouding wegens malversaties van een bestuurslid van een Amsterdamse islamitische school. Dit en enkele andere incidenten waren aanleiding voor de onderwijsinspectie om in 2008 een onderzoek in te stellen naar bestuurlijke praktijken in het islamitisch onderwijs. Op bijna de helft van de ruim veertig islamitische scholen deden zich min of meer ernstige onregelmatigheden voor. Eveneens bijna de helft van de scholen was onderwijskundig niet aan de maat. Op zich een ernstige bevinding, waarbij moet worden aangetekend dat in slechts één of twee gevallen justitie werd ingeschakeld.

De discussie laaide in 2009 weer op na het besluit van de staatssecretaris om de subsidie van een Amsterdamse islamitische basisschool te korten. De school zou zich niet houden aan 'de basiswaarden van de democratische rechtstaat'. In 2010 besloot de staatssecretaris tot sluiting van het Islamitisch College Amsterdam. Het besluit werd in 2011 geëffectueerd, maar kort daarna moest de minister toestemming geven voor hernieuwde stichting van een islamitische VO-school in Amsterdam. En nu dan de examenproblemen rond Ibn Ghaldoen, die al eerder ter discussie stond in verband met de onderwijskwaliteit. Is er sprake van hardleersheid bij het Islamitisch onderwijs of van ordinaire pech?

Sinds het verschijnen van het Inspectierapport in 2008 is er veel gebeurd. Anno 2013 kan worden vastgesteld dat er geen zeer zwakke islamitische scholen meer zijn en dat nog een paar scholen het predikaat zwak hebben. Een opmerkelijke verbetering. Verder blijken steeds meer islamitische scholen bovengemiddeld goed. Van de 31 basisscholen die in 2012 van de minister het predikaat 'excellent' ontvingen, bleken er twee van islamitische signatuur. Er zijn meer dan 6500 basisscholen en zo'n 40 islamitische basisscholen.

Inhaalslag
Onder leiding van de koepelorganisatie ISBO, maar soms ook zelfstandig, blijken de islamitische scholen een enorme inhaalslag te hebben gemaakt. Ook bestuurlijk hebben de scholen opruiming gehouden. De eerste generatie schoolbestuurders is bijna overal vervangen door goed opgeleide, vaak jongere bestuurders, die de 'code goed bestuur' vrijwel zonder uitzondering naleven. Schooldirecteuren en teams zijn goed geschoold. Ook ouders merken dat, want na jaren van krimp groeien de meeste islamitische scholen weer.

Zijn alle problemen nu achter de rug? Nee, een aantal schoolbesturen kampt nog met de gevolgen van de terugvordering door het ministerie van onrechtmatig bestede middelen in het verleden, waardoor ze soms nog met tonnen schuld zitten, maar ook dat wordt nu gestaag minder.

Kortom: de scholen presteren in het algemeen goed en de bestuurskwaliteit is echt niet slechter meer dan van de gemiddelde school in Nederland. De kwestie Ibn Ghaldoen moet dan ook worden gerangschikt onder pure pech, die iedere VO school in Nederland had kunnen overkomen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden