Islamitisch huwelijk rechtsgeldig, stelt de Engelse rechtbank

Ter illustratie - Een islamitisch huwelijk in Bosnië en Herzegovina. Beeld EPA

Engelse moslimvrouwen die willen scheiden, krijgen het waarschijnlijk makkelijker. Voor het eerst heeft een Britse rechtbank het islamitische huwelijk erkend. Dat wil zeggen het recht zo’n huwelijk te beëindigen, ook als er voor de Britse wet helemaal geen huwelijk gesloten is. 

Daarmee wordt de Pakistaans-Engelse advocate Nasreen Akhtar in het gelijk gesteld. Zij wilde scheiden van Mohammed Shabaz Khan, de zakenman met wie ze in 1998 trouwde volgens de nikah, het islamitisch huwelijk. De twee gaven elkaar het jawoord in een Londens restaurant onder leiding van een imam en in aanwezigheid van 150 gasten. Toen Akhtar wilde scheiden, werkte haar man dit tegen; hun huwelijk zou sowieso niet rechtsgeldig zijn. Om de scheiding door te zetten, moest Akhtar zich vervoegen bij de sharia-rechtbank. Maar daar hebben vrouwen na een scheiding minder rechten dan mannen.

‘Legaal’ huwelijk

De reden dat het Britse hof de scheidingswens van Akhtar ondersteunt, is dat haar huwelijk zich in feite niet onderscheidt van een regulier Brits huwelijk. Daarom vindt de rechter het begrijpelijk dat Akhtar haar huwelijk als legaal beschouwt. Khan moet meewerken aan een scheiding waarbij beide echtelieden gelijk behandeld worden. 

De uitspraak kan voor Engelse moslimvrouwen veel betekenen. Uit een rapport bleek eerder dit jaar al dat zij meestal niet beseffen hoe weinig rechtsbescherming ze krijgen als ze naast de nikah niet ook een burgerlijk huwelijk sluiten, wat naar schatting maar een derde van hen heeft gedaan.

Nederlandse moslima’s

In Nederland speelt het probleem ook. Moslimvrouwen weten vaak niet dat het verstandig is om ook op het stadhuis te trouwen. Die onwetendheid vergroot de kans op huwelijkse gevangenschap: als hun man niet meewerkt, kunnen deze vrouwen in principe nergens aankloppen. De overheid wil zich namelijk principieel niet mengen in religieuze huwelijken en benadrukt dat de verantwoordelijkheid om trouwlustigen voor te lichten over hun rechten in de eerste plaats bij de gemeenschappen zelf ligt. 

In de praktijk kan de Nederlandse rechter een echtgenoot vaak wel dwingen mee te werken aan een scheiding op religieuze grondslag. In 1982 oordeelde de Hoge Raad dat een joodse man medewerking moest verlenen aan een rabbinaal echtscheidingsvonnis.

En op 21 november 2017 dwong een rechter in Den Haag een man op verzoek van zijn vrouw hun islamitisch huwelijk te ontbinden. De reden was dat de vrouw zónder zo’n uitspraak duidelijk schade berokkend zou worden; ze zou bijvoorbeeld niet kunnen hertrouwen. Maar daarmee is het islamitisch huwelijk niet erkend.

Lees ook:

Femmes for Freedom helpt 'gevangen vrouwen'

Altijd weer die vraag naar aantallen, maar Shirin Musa heeft zich voorbereid. De Pakistaans-Nederlandse pakt haar schriftje erbij en telt. Zestien vrouwen heeft zij op haar lijstje staan. Die komen allemaal uit haar directe omgeving; als zij er al zoveel kent, wil ze maar zeggen, dan zal het aantal in heel Nederland veel groter zijn. De vrouwen zijn gescheiden voor de Nederlandse wet, maar, omdat hun man het wil, nog steeds getrouwd volgens de islamitische regel.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden