Islam en seksualiteit / Bloed hoort bij een goede huwelijksdag

Het bebloede laken naa de huwelijksnacht speelt onder moslims in ons land nog steeds een grote rol. Van een meisje dat bij haar ontmaagding geen bloed weet te produceren, wordt al gauw gezegd dat zij voor haar huwelijk wel een del zal zijn geweest. Meestal volkomen ten onrechte, zegt seksuologe Wies Obdeyn. Slot van een tweedelige serie over moslims en seksualiteit.

Het antwoord volgt prompt: ,,De maagdelijkheid.'' De vraag was: wat is seksueel gezien het grootste probleem waarmee moslims in ons land worstelen? Wies Obdeyn (59) kan het weten. Ze is al jaren als arts en seksuoloog verbonden aan het Rutgershuis in Den Haag. Daar houdt ze zich vooral bezig met mensen van Noord-Afrikaanse afkomst. ,,Door mijn katholieke achtergrond kan ik me misschien beter dan anderen inleven in de invloed die religie kan hebben op iemands seksualiteit.''

Obdeyn, vijf jaar arts in Tunesië en drie jaar woonachtig in Marokko, vertelt; ,,Ik ken eigenlijk geen allochtone jonge vrouw, hoe hoog opgeleid ook, voor wie het niet belangrijk is als maagd het huwelijk in te gaan. Als ze voor die tijd haar maagdelijkheid kwijtraakt wordt dat ervaren als een verlies van 'heelheid'. Reden waarom de meisjes er enorm mee zitten. Het kan ook tot grote familiedrama's leiden, tot en met (bij Turken) gevallen van eerwraak.'' Wanneer een vrouw komt vragen om herstel van het maagdenvlies, zal Obdeyn, in tegenstelling tot nogal wat collega's, zo'n verzoek dus altijd serieus nemen. ,,Veel van die meisjes worden immers uiterst depressief door voortijdig verlies van maagdelijkheid. Aan die psychische gevolgen kun je niet zomaar voorbijgaan. Je moet samen een oplossing zoeken.''

Ze legt uit dat bij de islamitische fixatie op maagdelijkheid de misvatting meespeelt dat er bij het ontmaagden van een vrouw altijd bloed vloeit. Als dat in de huwelijksnacht niet gebeurt ziet men dat als bewijs dat de bruid al geen maagd meer was. ,,Toen ik dit jaren geleden in een uitzending van de NMO (Nederlandse Moslim Omroep) ontzenuwde bleek na afloop dat moslimjongens me bijna niet konden geloven. Zo diep zit dat waanidee in de islamitische cultuur geworteld.''

,,Bloedverlies kan optreden bij een meisje van, zeg, veertien jaar dat bang is om voor het eerst met een man naar bed te gaan. Maar bij een jonge vrouw van 21 die lichamelijk volgroeid is, en ontspannen en verliefd de eerste huwelijksnacht ingaat, blijkt dat eerder uitzondering dan regel. Toch willen de meeste Marokkaanse of Turkse mannen en de familie bloed op het laken zien. Als dat uitblijft kan dit aanleiding geven tot kwaadaardig geroddel. Met alle negatieve gevolgen van dien.''

,,Zo herinner ik me een Marokkaanse die aan een ernstige vorm van vaginisme leed (het in kramptoestand schieten van de spieren bij de vagina, waardoor de geslachtsgemeenschap ernstig bemoeilijkt of onmogelijk wordt, red.). Ze bleek een gewetensvol meisje dat als maagd het huwelijk was ingegaan, maar dit niet kon bewijzen omdat er in de huwelijksnacht geen bloed had gevloeid. De achterklap die volgde -ze zou vóór haar trouwen wel een slettebak zijn geweest- had haar diep geschokt. Pas toen zij op mijn verzoek haar verhaal had opgeschreven en daardoor innerlijk verwerkt, en ik had verteld hoe de vork fysiek werkelijk in de steel stak, kon ze na enige tijd ontspannen vrijen. Dit geeft wel aan wat voor een traumatische uitwerking die roddel en achterklap kunnen hebben.''

Hoe is de reactie van de mannen van dergelijke vrouwen? ,,Vaak verrassend positief. Na uitleg zijn ze oprecht bereid hun echtgenote de (vaak lange) tijd te gunnen om psychisch en seksueel op verhaal te komen. Dat heeft me aanvankelijk verbaasd.''

Obdeyn denkt niet dat het waanidee dat de eerste keer altijd bloed tot gevolg moet hebben, snel zal verdwijnen. ,,Dat zit zo diep in die belevingswereld. Meisjes zeggen: ik wil mijn ouders de eer aandoen dat ze een goede huwelijksdag meemaken en daar hoort nu eenmaal bloed bij. Soms vragen ze: 'Kunt u niet voor een bloeding zorgen?' Dan ga ik met hen de mogelijkheden na.'' Voor de ene vrouw kan dat resulteren in bloed uit een vinger, de ander kiest liever voor kunstmatig herstel van maagdelijkheid.

,,Het is opvallend dat in Noord-Afrika bloed na de huwelijksnacht door de bank genomen een minder grote rol speelt dan onder moslims hier. En even veelzeggend is het dat je die eis van bloed bij het eerste 'doen' niet tegenkomt in de Koran. Beide argumenten hou ik moslima's en hun partners voor. Maar het is moeilijk in te schatten of dat blijft hangen als ze weer buiten staan. Van meisjes weet ik dat ze vaak bang zijn dat het feit van geen bloed tijdens de eerste coïtus later bij ruzie alsnog tegen hen wordt uitgespeeld.''

Volgens Obdeyn zijn er tekenen dat ook onder Nederlandse moslims de zaken wat in beweging zijn. ,,Maar ik vrees dat het lang zal duren voordat je dit in het openbaar zult horen.''

Bij de eis van maagdelijkheid wordt er in de praktijk van de islam, net als vroeger in het Christendom, met twee maten gemeten. Als jonge vrouwen dit gebod overtreden maakt de gemeenschap ze uit voor hoer en komt met strenge straffen. Bij jongens knijpt men een oogje dicht. Obdeyn: ,,Dat mannen vóór hun huwelijk mogen aanrotzooien en vrouwen niet, schept al vanaf het begin een onevenwichtigheid in de relatie. Dat wreekt zich ook op seksueel vlak.''

,,Overigens vrijen er meer Marokkaanse en Turkse jongens en meiden voor het huwelijk dan je op het eerste gezicht zou denken. Alleen proberen ze die geslachtsgemeenschap te vermijden. Bijvoorbeeld door zich te beperken tot anale seks, door de islam streng verboden omdat men het verbindt met sodomie. Anaal vrijen stelt het meisje echter bloot aan besmetting met aids of hepatitis b. Want condooms worden meestal door geen van beide partners gebruikt. Ook het 'vrijen voor de deur' is populair, onder het motto: 'het maagdenvlies zit toch achterin'. Die misvatting heeft al tot menige ongewenste zwangerschap geleid. Trouwens, 'vrijen voor de deur' leidt al snel tot 'vrijen in de gang'.''

,,Ik leg in gesprekken met moslimmeiden er daarom altijd de nadruk op dat ze tevoren jongens duidelijk moeten maken hoe ver ze willen gaan. Anders lopen ze voor ze het weten met een dikke buik of een soa rond.''

Nu hebben de moslimvrouwen bij ongewenste zwangerschap een mogelijkheid die christelijke seksegenotes vijftig jaar terug amper hadden: ze kunnen zich laten aborteren. Met uitzondering van de malikitische wetsschool staan de andere drie islamitische rechtsscholen abortus toe tot het moment dat de 'ziel van het kind wordt ingeblazen', zo'n 120 dagen na de conceptie. 'Moetjes' komen daarom minder voor. Maar ja, hun maagdelijkheid zijn die jonge vrouwen wel kwijt.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden