Ischa Meijer kijkt postuum in de spiegel. Tien jaar na zijn dood volgen antwoorden die de vragensteller zelf niet vond.

Opvallend open delen ze hun pijnlijke herinneringen met de camera, de minnaressen van Ischa Meijer. Hij heeft hen stuk voor stuk vernederd, zelfs vertrapt. Toch voorzien de vrouwen hun woorden verrassend vaak van een liefdevolle ondertoon.

Wie kijkt naar de documentaire 'Ik hou van mij' snapt waarom.

Wie kijkt voelt ook de tragiek die in een komisch bedoelde sketch met André van Duin schuilt. Meijer speelde een filmfigurant die wanhopig wacht op het oordeel van de grote meester, in de persoon van een zwijgende Van Duin. Hij klopt op zijn deur. Hij klopt op zijn raam. Hoe vond je me?

Documentairemaker Kees de Groot van Embden heeft een indringend portret gemaakt van Ischa Meijer. De meesterinterviewer stelde zijn hele leven vragen aan anderen, maar vooral aan zichzelf.

Tien jaar na zijn dood herleeft de strijd die hij -deels onbewust- streed. Als journalist voor Vrij Nederland was Meijer altijd op zoek naar de paradox in mensen. Schijnbare tegenspraak, vond hij, wijst de weg naar iemands ware drijfveer. De Groot van Embden houdt hem nu postuum de spiegel voor.

,,Zelden heeft iemand zichzelf zo scherp geanalyseerd als Ischa, op een bijna genadeloze manier. In de loop der tijd vergaarde hij een ontluisterende zelfkennis. Toch blijkt in die analyse een blinde vlek te zitten. Dat heeft mij verbaasd en gefascineerd. Bij een stukje van zichzelf wist ook hij niet te komen. Dat is een van de rare paradoxen van Ischa.''

Geboren als joods kind op 14 februari 1943 wachtte hem een ongelukkige en benauwde jeugd. Hij zat in het concentratiekamp Bergen-Belsen, maar mocht er later thuis nooit over praten of naar vragen. ,,De zucht om dingen te weten, komt voort uit het feit dat ik niet zoveel weet van mijn eigen verleden.''

In een sobere structuur heeft De Groot van Embden de complexe realiteit van Meijer proberen te vangen. De film kopieert de interviewtechniek van Meijer. Familie en minnaressen (onder andere Jenny Arean en Connie Palmen) mogen hun psychologische licht laten schijnen over 'de bruisende man die altijd vroeg, zocht en boorde'.

Ook Meijer zelf komt aan het woord, in een nog nooit vertoond interview met een meisje van de school voor de journalistiek. Over zichzelf: ,,Is er ooit een kind geweest? Ik weet het niet. Ik weet het echt niet.''

Als tiener werd hem de deur van zijn ouderlijk huis gewezen en hoewel de documentaire chronologisch is opgezet, blijven de namen van zijn vader en moeder vallen, tot aan de laatste minuut.

Dat is veelzeggend.

,,Ischa heeft een intrigerend, raadselachtig leven geleid'', oordeelt De Groot van Embden. ,,Hoewel ik hem niet direct een sympathiek persoon vind, is hij ook aandoenlijk in het willen vinden van datgene wat hij niet heeft.''

Hij vliegt van de ene in de andere relatie, maar wil eigenlijk alleen zijn. Seks kleurt zijn dagen, maar een naakte vrouw vindt hij eng. ,,Ik hou van mij.'' Verslaafd aan valium. Gegrepen door paniekaanvallen en angsten. Smekend om erkenning.

,,Mijn programma voor u.'' Zo introduceerde Meijer zijn televisietalkshow. De boodschap, met priemende vinger, was bedoeld voor zijn vader. De Groot van Embden: ,,Ik ben verbijsterd hoe duidelijk dat wordt.''

Ischa wilde de beste zijn. Zijn vader ook.

Een week nadat de erfenis van zijn ouders verdeeld is, sterft Ischa Meijer op zijn 52ste verjaardag, 14 februari 1995.

Connie Palmen: ,,Al dat schreeuwen, het voor de camera staan en zijn dagelijkse column in de krant, was ook een manier om tegen zijn ouders te zeggen: ik besta nog.''

Zijn zus: ,,Toen zij er niet meer waren, was hij de invulling voor zijn leven kwijt.''

De Groot van Embden: ,,Ischa zocht zichzelf in anderen. Hoewel hij geïnteresseerd was in zijn gesprekspartners, probeerde hij tijdens het interviewen ook een verklaring te vinden voor zijn eigen leven. In deze film interview ik zijn naasten, maar in feite interview ik hem, waarbij ik antwoorden krijg op vragen die hij niet zou beantwoorden. Niet kon beantwoorden.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden