Is vlek op de linkerwang een wrat, pestbuil of bakkebaard?

Exquise portret Erasmus naar museum Boijmans in Rotterdam

Hij is net iets groter dan een ansichtkaart, dit portret van de geleerde Desiderius Erasmus (1466-1536), maar het is een zeer hoogwaardig exemplaar, geschilderd door Lucas Cranach de Oude, één van de grote meesters van de Duitse Renaissance. "Als Rotterdams museum wil je zo'n portret van de beroemdste burger van de stad natuurlijk graag hebben. Wij zijn hier heel gelukkig mee", zegt conservator oude schilderkunst Friso Lammertse van het Rotterdamse Boijmans van Beuningen.

Het museum krijgt het portret van de schrijver van het bekende boek 'Lof der Zotheid' in bruikleen van de Erasmusstichting. Het portret is zo bijzonder omdat het vrijwel zeker is geschilderd toen Erasmus nog leefde. Volgens Lammertse moet Cranach het tussen 1530 en 1536 gemaakt hebben, dus toen Erasmus een jaar of zestig was. "Vermoedelijk heeft Cranach gebruik gemaakt van een origineel van collegaschilder Holbein. Kopiëren was niet ongebruikelijk als het om portretten van beroemde mensen ging. Er bestaan nóg twee portretten uit deze serie. Dat kunnen we onder meer zien doordat die op hetzelfde beukenhout zijn geschilderd als deze. Maar die andere zijn van mindere kwaliteit."

Schilderijen van beroemdheden in dit ansichtkaartformaat waren volgens Lammertse destijds ontzettend populair. "Dat handzame had zo zijn voordelen; de schilder kon er zo mee de markt op. Cranach deelde ze ook wel uit."

Wie lang naar deze Erasmus kijkt, ziet op de linkerwang een zwarte vlek. Een pestbuil, denk je in eerste instantie. Of misschien is het een stukje bakkebaard. Lammertse: "Als je goed kijkt, zie je inderdaad een zwarte plek, ja. Ik weet niet wat de interpretatie van Cranach was. Het lijkt wel een wrat."

Het paneel op olieverf is officieel vanaf half oktober te zien, samen met een reeks andere portretten van Erasmus uit de eigen collectie van Boijmans. Maar wie Erasmus en zijn vermeende wrat meteen aan een nadere inspectie wil onderwerpen kan al terecht: de exquise Cranach op beukenhout hangt al in een vitrine, verklapt Lammertse.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden