Is verslaving een ziekte of een keuze?

Beeld afp

Verslaving wordt wel als ziekte beschouwd en verslaafden als zieken die geen controle hebben over hun gedrag. Carl Hart, neurowetenschapper aan Columbia University, heeft in een serie experimenten aangetoond dat verslaafden ook 'nee' kunnen zeggen.

Om niet toe te geven aan de verslaving moet er wel een belangrijke reden tegenover staan, aldus Hart.

Hij beloonde deelnemers (echte verslaafden) aan zijn onderzoek met vijf dollar contant geld of een cadeaubon van dezelfde waarde als ze afzagen van een nieuwe dosis cocaïne of crystal meth. Omdat de deelnemers twee weken in een ziekenhuis verblijven voor het onderzoek krijgen ze de beloningen pas na afloop. Wat blijkt: de meeste verslaafden kiezen het geld en zien af van drugs.

Wat nog beter werkt is een hogere beloning. Als de beloning 20 dollar is, kiezen alle verslaafden ervoor om geen drugs te gebruiken. Die uitkomst verbaasde Hart. Als student werd hem geleerd dat verslaving iets was dat 'het brein entert en bezit neemt van de wil'. Maar blijkbaar kunnen verslaafden hun druggebruik toch stoppen of verminderen, als er maar iets tegenover staat.

Beloning en straf
Hart vindt dat zijn bevindingen aan de basis moeten staan van nieuwe behandelmethoden. Hij noemt dat een aanpak van carrots and sticks: een combinatie van beloning en straf om het gedrag van verslaafden te beïnvloeden.

Zijn onderzoek wijst het effect van een beloning uit. Dat de dreiging van een straf ook werkt blijkt uit afkickprogramma's voor anonieme verslaafden. Zo herstellen verslaafde artsen opvallend snel wanneer ze het risico lopen hun licentie kwijt te raken. Bovendien krijgen ze na het afkicken nog te maken met urinecontroles, onverwachte bezoeken aan hun praktijk en evaluatie van werkgevers. 70 tot 90 procent van de ex-verslaafde medici blijft dankzij deze maatregelen clean.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden