Is Sinterklaas eigenlijk een als heilige verklede duivel?

Sinterklaas is dood. En dankzij zijn dood leeft hij als heilige en wordt er gebeden:

’Sint Nicolaas, jouw bijdrage van eeuw tot eeuw

Maakt dat het machtige zegeningen regent.

Kom, bescherm met je zachte mantel

Je oude vrienden, de kinderen van Lotharingen.’

Duizenden zingen het luidkeels terwijl de relieken van Sinterklaas door zijn kerk in Port worden gedragen. Dit gaat al bijna duizend jaar zo. In het Franse Lotharingen is Sinterklaas geen profaan feest dat vooral de commercie de gelegenheid geeft ons en onze kinderen te verleiden. Daar ook geen discussie of de Sint wel een kruis op zijn mijter mag dragen. Daar is Sinterklaas nog gewoon wat hij vroeger was: een goed heilig man, en is zijn verjaardag een groots gevierd religieus feest. In het Katholiek Nieuwsblad de achtergronden ervan. In veel dorpen worden middeleeuwse Sinterklaasspelen opgevoerd. „Sinterklaas zit geduldig in een nis, omringd door bewonderende kinderen, terwijl een verteller de heldendaden van de oude kerkheilige verhaalt. Onderwijl slaat een monsterachtige ’wolf’ op de trom en wacht Père Fouettard, Vader Zweep, de Franse Zwarte Piet, zijn beurt af. Hij draagt een kap over zijn gezicht, waarvoor lang grijs haar hangt, en hij houdt een roede in zijn hand. Hier is het hulpje van Sinterklaas geen grapjesmaker, hier is hij nog de stok achter de deur om braaf te zijn.”

Hoever kan een beschaving afdwalen van het traditionele rechte pad? „De geestelijke achtergrond van de moderne gelijkheidsideologie is christenen veelal onbekend, waardoor dit soort denken gemakkelijk ook in christelijke kringen kan doordringen”, schrijft Martie Dieperink in het evangelische maandblad Uitdaging. Man en vrouw zijn gelijkwaardig maar niet gelijk. Ieder heeft ’een eigen identiteit, plaats en taak’. In de bijbel staat immers: „Ik zal hem een hulp maken die bij hem past”, aldus de schrijfster, wier boeken bij uitgeverij Kok en bij Boekencentrum verschijnen. Dus nam God wat van het gebeente van Adam en maakt er een ’mannin’ van. „We herkennen hierin dus een zekere hiërarchie”, schrijft ze. „Haaks hierop staan de idealen van de gnostische gelijkheidsideologie: gelijkheid, zelfbeschikking en individualisme. Dat betekent dat daar een andere geest achter schuilgaat, die niet van God is”, en ja hoor, daar komt de slang uit de boom: Satan. De duivel begeleidt de ’stapsgewijze uitholling van de eigen identiteit van man en vrouw’. Veel huwelijken zijn er door ontwricht, en ook de vergrijzing is er een gevolg van. Het verschil tussen man en vrouw wordt in het nu algemeen geaccepteerde model als een sociale constructie beschouwd meent de schrijfster, en dit duivelse standpunt is omarmd door de EU en de VN. „We hebben te maken met een totalitaire ideologie die bezig is een nieuwe ’staatsgodsdienst’ te worden, die iedere burger moet aanhangen.” Deze is ’zelfs tot de kleuterschool doorgedrongen’. Over de rol van minister Plasterk van onderwijs: „Hij gunt christenen nog even de tijd om zich aan te passen aan de nieuwe ideologie voordat de vervolging begint. Het wordt tijd dat we wakker worden!”

Ook De Waarheidsvriend, het huisorgaan van de Gereformeerde Bond binnen de PKN, heeft moeite met het moderne leven. ’Volle agenda is speciale tactiek van de duivel’, kopt het blad. „Vaak blijkt bij mensen groepsgedrag. We kijken naar anderen en hebben de neiging om ons aan te passen. Zo kunnen we elkaar stimuleren om te jagen naar steeds mooier, steeds luxer en steeds meer. Voor we het weten zijn we geboeid door geld en goed. Dat vindt ook gemakkelijk aansluiting bij het egoïstische begeren van ons natuurlijk hart. We worden gevangen in onze eigen hartstochten van eerzucht en hoogmoed.”

Hier geen wij-zij-denken zoals in Uitdaging, maar een ’wij’ toespraak aan de eigen parochie. Ook hier ligt de bron van alle kwaad in het begin. „De oorzaak van moeite en strijd op aarde is dat we in Adam de Here onze rug hebben toegekeerd.” Alleen Jezus kan uitkomst bieden, en de tactiek die De Waarheidsvriend bij de duivel vermoedt moet inderdaad creatief en effectief genoemd worden. „In onze tijd lijkt zijn speciale techniek te zijn om ervoor te zorgen dat we het erg druk hebben.” De volle agenda doet God de das om en daarvoor moeten we ons schamen. Maar de duivel vermag nog meer. „In onze samenleving merken we dat de schaamte verdwijnt. Normen en waarden vervagen en er gaat een geest rond van ’alles moet kunnen’. Reclame langs de weg moet de aandacht trekken door gewaagdheid. God gaf Adam en Eva kleding om hun naaktheid te bedekken. Maar de mode keert dat om. De manier van kleden moet prikkelend en uitdagend zijn. Daardoor is het in deze tijd moeilijker om onze gedachten rein te bewaren, zeker voor gezinnen.”

Laten we eerlijk wezen: ook Sinterklaas doet er aan mee. Af dus, die begeerte opwekkende tabbert, weg met mijter en staf. Christenen moeten keuzes maken: Sinterklaas moet weer een heilige worden die in vol ornaat wordt aanbeden. Of laat Sinterklaas voortaan maar in burger komen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden